De flora in de Nièvre verandert

De Bourgondische delegatie van het Nationaal Botanisch Conservatorium in Saint-Brisson houdt een Atlas Flore Bourgogne (verspreidingsatlas) bij en kan maar tot één conclusie komen: de biodiversiteit is de laatste jaren drastisch afgenomen.

De wilde flora van de Bourgogne bestond uit 2043 inheemse en uitheemse soorten. Na 1990 zijn er nog maar 1679 gezien. De rest wordt beschouwd als uitgestorven. Van die 1679 zijn 398 soorten uiterst zeldzaam.

Wat verdwenen is

In de Nièvre zijn verschillende soorten sinds 1990 niet meer gezien. Dit zijn onder andere de streepvaren (Asplenium foreziense),

de zware dreps (Bormus grossus),

de gekroesde rolvaren (Cryptogramma crispa),

en de heide-ereprijs (Veronica Dillanii).

De redenen

Deze achteruitgang kan gestopt worden door verschillende veranderingen door te voeren. Menselijke activiteiten en de landbouw komen als eerste in aanmerking voor aanpassingen. Als je het land op een andere manier gebruikt, verandert daardoor ook de plantengroei’, legt Eric Federoff, een botanicus van het Nationaal Plantenconservatorium, uit.

Hoe zit het met de rol van de opwarming van de aarde

Moeilijk te beoordelen voor het Nationaal Botanisch Conservatorium op dit moment. Maar droogte en hittegolven kunnen gevolgen hebben. ‘De analyses van de mogelijke gevolgen van de zomers van 2018 en 2019 zijn nog niet klaar. Maar ons gevoel wat dat betreft is, dat de opeenvolging van dergelijke hittegolven van grote invloed zou kunnen zijn. Zeker als je het bekijkt op korte termijn en dan specifiek op de veranderingen van de biodiversiteit van open kruidachtige omgevingen, weiden in het bijzonder’, aldus Eric Federoff.

Wat is er aan het licht gekomen

Sommige planten, zoals de mariadistel,

die historisch gezien verder naar het zuiden is te vinden, zijn nu in de Nièvre. ‘Je kunt ze zien in de velden. Ze gedijen goed als het warm is. We hebben het al opgemerkt in 2003 en vorig jaar opnieuw,’ zegt Eric Federoff.

In de Nièvre zien we dat bepaalde planten langzaam maar zeker naar het noorden oprukken, zoals de alsemambrosia,

die nu in de Morvan voorkomen. Dit is een van de vier uitheemse soorten die in de Bourgogne een probleem vormt, samen met de teunisbloem,

de witte acacia

en de Japanse duizendknoop.

Deze planten hebben gevolgen voor de economie, het milieu en de volksgezondheid. ‘Uitheemse soorten vormen de derde grootste bedreiging voor de wereldwijde biodiversiteit na de vervuiling van het milieu en de overexploitatie zoals buitensporige jacht op wilde dieren, overmatig kappen van brandhout, overbegrazing en uitputting van landbouwgrond. Ze zijn verantwoordelijk voor de helft van alle geregistreerde verdwijningen.’

Hoe zit het met de bossen van de Nièvre

Het Nivernais-plateau bestaat voornamelijk uit wintereiken. Het klimaat, de bodem en het handelen van de mens hebben de ontwikkeling ervan bevorderd. ‘De wintereik is een, wat men noemt, zeer plastische soort. Hij groeit eenvoudig op zo’n beetje iedere ondergrond en is goed bestand tegen klimaatverandering’, zegt Marc Lefauvre, directeur van het Office national des forêts Bourgogne Ouest. ‘Naast de wintereiken groeien hier veel beuken. De beuk houdt van koelte, schaduw en vochtigheid. Alles wijst erop dat de beuken veel te lijden hebben van de opwarming van de aarde. Als er nog zo’n derde jaar op rij bijkomt, zal deze soort misschien wegkwijnen.’

In de Morvan vinden we de gewone spar, de zilverspar 

en de douglasspar.

De eerste twee worden bedreigd. ‘De omstandigheden tot 2010 waren goed, maar de laatste jaren met de droogte en de hitte is de populatie verzwakt en is er veel schorsval.’

Het Office national des forêts Bourgogne Ouest bevindt zich nu in een periode van bezinning. ‘We doen onderzoek, maar hebben nog niet alle antwoorden. Vroeger hielden we ons vooral bezig met de theoretische kant van de klimaatverandering. Op dit moment kunnen we daadwerkelijk zien dat er van alles gebeurt. We denken dat we al in 2030 een verandering in het landschap zullen zien. Maar in welke mate? Wat voor verandering?’

Aart Sierksma

Bron: Par l’action de l’homme ou le changement climatique, la flore nivernaise se modifie au fil du temps [Anne-Charlotte Eveillé]

  • Bekeken182