De wereld na corona

We hebben het werkwoord hebben te vaak vervoegd’, zegt Nicolas Vanier.

Op zijn boerderij in Cerdon (Loiret) vertelt de schrijver en avonturier over de kansen die de coronaviruscrisis het milieu bieden. Maar hij maakt zich geen enkele illusie: ‘na de crisis, als de emotie eenmaal voorbij is, zal alles weer van voren af aan beginnen.

In een wereld die ‘volledig gek, luidruchtig en consumptief is geworden’, heeft Nicolas Vanier niet gewacht op overheidsmaatregelen om af en toe een vorm van sociale distantie toe te passen. In zijn ogen is het zelfs ‘absoluut noodzakelijk’. De avonturier, auteur en regisseur zit opgehokt in zijn boerderij in de Loiret, omgeven door vijvers en bossen en werkt aan zijn volgende speelfilm. Hij ziet de gezondheidscrisis en de daaruit voortvloeiende lockdown als een kans die aan de natuur wordt gegeven.

Pessimist

Ik ben pessimistisch gestemd. De mensen gaan de echte lessen uit deze geschiedenis helemaal niet leren. De rampen zullen zich namelijk blijven herhalen als we in dit tempo doorgaan. Ik wil de tragedie van dit virus en alle gevolgen die het kan hebben helemaal niet bagatelliseren, maar we weten dat de opwarming van de aarde veel grotere schade zal aanrichten dan de ellende die we nu meemaken. Ondanks de steeds nauwkeuriger en wetenschappelijk bewezen berichten, coronavirus of niet, de toestand van het milieu in de wereld blijft verslechteren. Zoals bij de ondergang van de Titanic, waar men enkele minuten voordat het schip zonk op het dek bleef dansen.’

Het stelsel moet hervormd worden

Vandaag de dag consumeren we in acht maanden wat de planeet in twaalf maanden produceert. Maar de planeet kan het zich niet veroorloven om failliet te gaan. We weten heel goed dat we met het hoofd tegen de muur lopen. Maar er is een ongebreidelde wedloop naar globalisering. Een halve eeuw geleden zou het coronavirus zich niet zo hebben verspreid. Welke lessen kunnen we daaruit leren? Produceer meer Frans, consumeer meer Frans. Het is volkomen krankzinnig om een auto te maken waarvan de onderdelen uit meer dan vijfentwintig verschillende landen komen. In werkelijkheid denk ik dat er slechts kleine veranderingen zullen komen, maar eigenlijk zou het hele systeem op de schop moeten. Elke keer als er een crisis is – en we gaan er steeds meer zien – repareren en veranderen we een paar kleine onderdelen van de auto, we dichten hier en daar wat gaten, maar eigenlijk zou de hele auto veranderd moeten worden.’

Terug naar het evenwicht

Mijn ideale wereld na corona is eigenlijk heel eenvoudig. Laten we wereldwijd referendum houden waarbij we de mensen van dit kleine dorp, dat de Aarde heet, vragen: Gaan we zo verder of keren we terug naar een wereld in balans? Dat evenwicht is mogelijk als we stoppen met het produceren van dingen die wij noodzakelijk achten, maar die steeds sneller opnieuw moeten worden veranderd. Mobiele telefoon nummer 10 is nog niet uitgekomen of nummer 11 is al weer onderweg. En als je nummer 11 hebt, denk je al weer aan nummer 12. Bovendien kunnen we met betrekking tot de toekomstige generaties niet toewerken naar een opwarming van de aarde van meer dan 2,5°C. Dat zou een misdaad tegen de menselijkheid zijn. Maar we stevenen er recht op af. We moeten daarom onze manier van leven gaan versoberen. En deze lockdown van enkele weken geeft ons de mogelijkheid om iets te veranderen. We hebben een paar weken kunnen ervaren hoe een ander leven eruitziet.’

Ik heb tijdens mijn verblijf van meer dan een jaar bij nomadische rendierhoeders in Siberië gezien dat mensen die geen geld hebben, diep gelukkig kunnen zijn. Wij zouden eens wat meer moeten nadenken over alle moeite die we doen om onszelf gelukkig te maken. Ik ben helemaal niet iemand die ervoor pleit om terug te gaan naar de paardenkoets. Maar, zoals Pierre Rabhi in La Sobriété heureuse zegt: we moeten nadenken over wat we uit de natuur kunnen halen zonder dat er een gigantisch tekort ontstaat voor de volgende generatie. In een halve eeuw – een stofje op de schaal van de mensheid – heeft de mens behoeften voor zichzelf gecreëerd die onredelijk zijn geworden. We hebben te veel en te vaak het werkwoord hebben vervoegd. En daar plukken we nu de vruchten van. We moeten een begin maken met het vervoegen van het werkwoord zijn.’  

Biografie

Geboren in 1962 in Dakar (Senegal). Nicolas Vanier heeft zich gewaagd aan het hoge noorden van Quebec, Alaska, Siberië… Als hij niet reist, schrijft hij. De avonturier legt de laatste hand aan een film die hij deze herfst hoopt uit te brengen. De cast van Poly, gebaseerd op de romanreeks van Cécile Aubry, bestaat uit François Cluzet, Patrick Timsit en Julie Gayet. ‘Ik ben nog bezig met twee andere films die op dit moment in het schrijfproces zitten,’ zegt hij.

Aart Sierksma

Bron: Notre vie d’après : “Nous avons trop conjugué le verbe avoir”, pour Nicolas Vanier [Pauline Mareix]

  • Bekeken266