Berichten

Lamsvlees met Kerst

Aan het einde van de 18e eeuw waren schapen in de Morvan een belangrijke bron van inkomsten. Het populaire schapenras, de Morvandelle, ging linea recta naar de vleesmarkten in Parijs en omgeving.

Het leven van een lam

Na een draagtijd van vijf maanden worden de lammeren tussen februari en april in de schaapskooi geboren. De eerste twee maanden blijven ze bij de moeder die ze voedt. Hun dieet bestaat voornamelijk uit melk. In het voorjaar, wanneer de eerste jonge grassprieten verschijnen, mogen de ooien met hun jongen naar buiten. 

Een lam van zo’n veertig kilo gaat na vijf maanden naar het slachthuis. Hij heeft dan ongeveer vijftig tot zestig kilogram voer gegeten. Dat voer bestaat uit hooi, stro en verschillende soorten granen. Over het algemeen wordt schapenvlees als gezond en voedzaam beschouwd. Sommige mensen hebben liever gebraden of gegrild schapenvlees dan rundvlees. Het vlees wordt meestal saignant gegeten. Vlees kan op vier verschillende manieren gegeten worden: rauw (bleu), kort gebakken (saignant), half gebakken (à point) of goed doorbakken (bien cuit).

De belangrijkste onderdelen die gegeten worden zijn:

het hoofd voor de hersenen en de tong

de nek voor stoofschotels

de uitgebeende schouders voor braadschotels

de karbonades om te roosteren of te grillen

de borst om te worden gevuld, gesmoord of geroosterd

filets om koud te worden geserveerd met mayonaise

de poten met een vinaigrettesaus

hersenbeignets

lamsbout om te worden geroosterd in de oven of aan het spit

Nog maar weinig schapen in de Morvan

De lamsbout (gigot) staat steeds vaker op het menu met Kerst. Een delicatesse. De gigot ontleent zijn naam aan de gigue. Deze naam is vermoedelijk afkomstig van het Italiaanse woord giga (viool), een driesnarig muziekinstrument uit de Middeleeuwen met als karakteristieke eigenschap twee cirkels in de vorm van een 8. Dezelfde vorm als de gigot.

Maar het morvandiau-lam is bijna verdwenen. De ontwikkeling van de wolindustrie heeft ertoe geleid dat de boeren Merino-schapen zijn gaan importeren. Schapen van het ras Merino zijn erg geliefd om hun wol. Dankzij de vele huidplooien produceert één schaap wel vijf kilo wol per jaar. Ook de kwaliteit van die wol is nogal bijzonder. Per vierkante centimeter groeien bij een Merino tien keer zoveel haartjes als bij een gemiddeld schaap. De wol heeft een zeer fijne structuur en is daarom zeer geschikt voor tal van toepassingen, zoals gordijnen en vitrages. Maar na 1820 kwam ook hier weer de klad in en zijn de boeren teruggekeerd naar de vleesproductie. Het lammetje en zijn moeder keerden terug naar de weide.

Het lam staat symbool voor de deugden: onschuld, zachtmoedigheid en goedheid, maar is daarnaast het slachtoffer dat werd opgeofferd om de zonden van de mensen te verlossen. Vandaar dat Agnus Dei (Lam Gods) nog ieder jaar aanwezig is tijdens de traditionele paasmaaltijd. De laatste jaren echter zien we het lam ook steeds vaker op tafel bij het kerstdiner.

Aart Sierksma

Bron: L’agneau tient encore toute sa place à Noël [Claude Chermain]

 

Dit bericht is 331 keer bekeken

Een buitengewone tuin

Vorige week zondag kwamen een twintigtal mensen een permacultuur en een agrobosbouwtuin bezoeken in de buurt van het Château de Fougerette, onder leiding van Michel Postma en zijn partner Sina Jeep. Michel en Sina informeerden de gasten uitgebreid over de ontstaansgeschiedenis van het project.

De Buitengewone Tuin, de titel van een beroemd lied van Charles Trenet, vat de kenmerken van het perceel Wh?ch Garden mooi samen. Het ligt in het gehucht Fougerette in Étang-sur-Arroux. In dit groene paradijs midden in de natuur groeien allerlei planten in permacultuur en agrobosbouw. ‘Ik kende het kasteel al toen de eigenaar me op een dag vertelde dat hij een permacultuurtuin wilde’, legt Michel uit. Hij studeerde landbouwkunde aan de universiteit en werkte daarna op verschillende plekken in Nederland en elders in Europa. ‘Net voordat ik hier kwam, heb ik vier jaar in de Vogezen gewerkt, waar ik deze vorm van landbouw heb beoefend.’

Drie jaar

Samen met zijn vriendin en zijn vriend, Arjan During, zette hij een tuinbouwproject op in permacultuur en agrobosbouw op een perceel van één hectare in de buurt van het Château de Fougerette. ‘Dat was drie jaar geleden. Ons doel was om producten te leveren aan de bewoners in deze streek en om de keuken te kunnen bevoorraden tijdens de evenementen die hier worden georganiseerd’, vervolgt Michel Postma. Nu verkopen we ook manden met groenten ter plaatse en in een winkel in Luzy (58). Met de producten die we hier niet kwijt raken bevoorraden we ook nog een speciaalzaak in Autun en als er dan nog producten overblijven, maken we ze in. De tuin staat onder toezicht van de vereniging fou-de-fougerette die ook het kasteel en alle evenementen rond het kasteel beheert. Om gunstige groeicondities te creëren, hebben we bomen en struiken in de buurt van de verschillende tuinen geplant. Dit heet agrobosbouw’, legt de gids uit. ‘In de praktijk zorgen de bomen voor schaduw op de andere plantages, waardoor de grond koel blijft. Wanneer vervolgens de bomen worden gesnoeid, sterven de wortels, die bij die gesnoeide takken horen, af en dat levert weer zeer interessante voedingsstoffen op voor de andere planten. De grond hier is nogal zuur. Je moet veel compost toevoegen anders droogt de grond heel snel uit’, zegt Michel. ‘Je moet dus mulchen of de bodem bedekken. Maar in perioden van droogte, zoals nu, ontkomen we er niet aan om water te geven.’ Deze teeltmethoden werpen duidelijk hun vruchten af en daarbij komt dat deze tuin ook nog eens een lust voor het oog is en al je zintuigen op scherp zet.

Opmerking:

Lieu-dit Fougerette, 71 190 Étang-sur-Arroux.

Open op woensdag en zaterdag, van 9 tot 11 uur en van 16 tot 18 uur of op afspraak door te bellen naar 07.81.51.05.81.

Aart Sierksma

Bron: Wh?ch Garden, le jardin extraordinaire [Guy Lhenry]

Dit bericht is 555 keer bekeken

Kerstbomen

We gaan geen dode bomen in het centrum neerzetten?’ De burgemeester van Bordeaux, Pierre Hurmic, zette met deze verklaring de kerstboomstrijd in vuur en vlam.

Of het nu gaat om de Tour de France in Lyon of de kerstboom in Bordeaux, de nieuwe milieubewuste burgemeesters nemen geen blad voor de mond. En de onderwerpen stapelen zich op. Vaak heeft het te maken met radicale ideeën tegen Franse tradities of het streven naar een nieuwe groenere aarde? Dit keer zijn de producenten van kerstbomen in de Morvan de klos.

CO2-opname

De familiekwekerij van Jean-Christophe Bonoron produceert al 50 jaar kerstbomen in de Haut Morvan en sinds zeven jaar is hij de leverancier van DE boom, die met Kerstmis op de binnenplaats van het Elysée wordt geplaatst: ‘Ik vind het erg onnozel om een kerstboom te gaan verbieden. Iedereen weet toch dat dat een normaal cultuurgewas is. We kappen de boom om en planten een nieuwe. De Élysée-boom wordt niet gekapt in het bos, het is gewoon een gekweekte boom.’

Jean Christophe Bonoron, die tevens vice-voorzitter is van de Association française pour les arbres de Noël naturels, begrijpt het voorstel van de burgemeester van Bordeaux niet. ‘Wij, de producenten, houden ons al veel bezig met ecologische kwesties. We hebben veel respect voor het milieu. De boom is een zelfstandig groeiend gewas. We bevloeien onze gewassen niet en de bomen absorberen veel kooldioxide. Het CO2 eindresultaat van een kerstboom is buitengewoon positief.’

Om de kwaliteit van de sparren in de regio te bevorderen, heeft Jean-Christophe Bonoron ook het voorzitterschap van de gloednieuwe afdeling Sapin du Morvan met de beschermde geografische aanduiding indication géographique protégée (IGP) op zich genomen, die binnenkort van start gaat.

Onze tradities

Zou er een nieuwe trend kunnen ontstaan en is het te verwachten dat de natuurlijke kerstboom uit de tijd raakt? Jean-Christophe Bonoron gelooft er niks van. ‘Kun je je de teleurstelling van een kind zonder kerstboom voorstellen? Het maakt deel uit van onze tradities, het brengt ons terug naar onze roots. We gaan de kerstboom nog lang niet afschaffen.’

Tijdens een bijeenkomst van professionals vorige week bleek dat de vraag naar kerstbomen zelfs toeneemt. ‘We hebben veel bestellingen in het voorseizoen gehad’, vervolgt de kweker. ‘Na de lastige Covid-periode willen mensen weer samenkomen en met hun familie kerst vieren.’

En tot op de dag van vandaag heeft het Élysée geen contact opgenomen met Jean-Christophe om te stoppen met DE kerstboom, die elk jaar door de association Française du sapin de Noël naturel wordt aangeboden aan het Élysée.

Kort:

De kerstboomteelt vertegenwoordigt 1.000 vaste banen, plus 5.000 seizoenarbeiders tijdens de intensieve werkperiode (7 banen per 100 hectare).

Het aantal verkochte natuurlijke kerstbomen in Frankrijk wordt geschat op 6,1 miljoen.

De Franse productie bevindt zich voornamelijk in de Morvan, de belangrijkste productieregio met een miljoen bomen op 1.500 hectare, wat neerkomt op een kwart van de nationale productie.

2 miljoen sparren worden geïmporteerd uit België (60%) en Denemarken (25%).

Het duurt 5 tot 10 jaar, afhankelijk van de gewenste grootte, om een kerstboom te verkrijgen. Deze productie wordt beschouwd als een landbouwactiviteit.

Cijfers van het Ministerie van Landbouw en Voedselvoorziening (2019).

.

Aart Sierksma

Bron: Sapins de Noël: une polémique incompréhensible pour les producteurs [Alice Emorine]

Dit bericht is 442 keer bekeken

Het gebruik van pesticiden

21 oktober 2019/in Nièvre (58), Vertaald uit ljdc /door Aart Sierksma

Boeren in de Nièvre maken geen overmatig gebruik van pesticiden, zoals blijkt uit een kaart gepubliceerd door de krant Le Monde over het gebruik van de meest giftige producten.

‘De Nièvre staat er goed op’ Dat is wat Didier Ramet, voorzitter van de Landbouwkamer van de Nièvre, als eerste te binnen schiet als hij het kaartje van Frankrijk ziet. Le Monde heeft onlangs een onderzoek, uitgevoerd door ANSES (Nationaal Agentschap voor voedselveiligheid, milieu en arbeid) over het gebruik van pesticiden in 2017 gepubliceerd. Pesticiden die gekwalificeerd worden als de gevaarlijkste voor de gezondheid en het milieu.

Op het kaartje is te zien dat de boeren in de Nièvre hun landerijen niet of erg weinig met deze pesticiden behandelen. ‘De Nièvre heeft veel veeteelt, met veel weilanden. We verbouwen hier weinig producten zoals planten, bloemen, groente en fruit waarvoor veel herbiciden en insecticiden worden gebruikt’, legt Stéphane Aurousseau, de president van de Departementale Federatie van Boerenbonden (FDSEA), uit. ‘In het noorden van het departement, het land met de wijngaarden en graanvelden, ligt het gebruik wel een stuk hoger. Tussen de 1 en 1.85 behandelingen per hectare. Maar dit laatste cijfer, het maximum in de Nièvre is in de buurt van Breugnon, Corvol-l’Orgueileux en Tracy-l’Orgueilleux, is verre van het landelijke niveau waar 2 tot zelfs 5 behandelingen de norm is’.

Controversieel

Het onderwerp pesticiden is een zeer controversieel onderwerp waarover de landbouwsector en de overheid transparant wil communiceren met de bevolking. Ze zijn van plan binnenkort een handvest te ondertekenen, waarin het gebruik van dit soort producten komt te staan. ‘In dit handvest kunnen de inwoners zien wat de luchtkwaliteit in hun omgeving is. We zullen hierin ook onze aanbevelingen formuleren’, zegt Daniel Barbier, de voorzitter van burgemeesters van de Nièvre. ‘Het zou natuurlijk het makkelijkst zijn om alles te verbieden, maar niet alles is even gevaarlijk’.

Na zes maanden nadenken resulteerde het voorbereidende werk van de verschillende partners in de wens om verwaarloosde heggen opnieuw aan te planten, om zo de verspreiding nog preciezer in kaart te kunnen brengen. ‘Ook de data en tijden van behandelingen moeten op een rij gezet worden om uit te vinden wat de minst schadelijk momenten zijn voor de bewoners in de omgeving, de leerlingen van de scholen, de bewoners van de bejaardenhuizen, de patiënten van de ziekenhuizen, enzovoorts’, voegt Daniel Barbier eraan toe. ‘De toekomstige ondertekenaars gaan toezien op naleving van de opgestelde regels’.

‘We boeken voortdurend vooruitgang’, zegt Stéphane Aurousseau. ‘We weten bijvoorbeeld dat nachtbehandelingen minder producten vereisen vanwege een hogere luchtvochtigheid. Dat is dus veel efficiënter. Er is nog veel winst te halen, maar we moeten wel rekening houden met het feit dat er al veel producten verboden zijn in Frankrijk. Bijna duizend gevaarlijke producten zijn al tien jaar lang verboden’.

Het manifest zou eind 2019 kunnen worden ondertekend.

Aart Sierksma

Bron: La Nièvre à l’abri d’une utilisation excessive des pesticides [Ludovic Pillevesse]

Dit bericht is 120 keer bekeken

Wolf of geen wolf in de Nièvre?

Vertaald uit FR naar NL

Na de aanval op een aantal kuddes in de Bazois probeert Sylvie Cardona het één en ander te ontrafelen. Sylvie Cardona is vicevoorzitter van de vereniging voor de bescherming van bedreigde diersoorten ‘Aves France’. Ze heeft zich gespecialiseerd in het gedrag van wolven.

Hebben we hier te maken met een wolf?
“Persoonlijk denk ik dat het moeilijk is om precies te bepalen of een schaap is gedood door een grote hondachtige of door een wolf. Ik vind dat we eerst de analyse van de gevonden haren en de ontlasting moeten afwachten. Niemand kan aan de hand van de foto van de beveiligingscamera voor 100 % beweren dat het hier om een wolf gaat. Misschien was het een grote Duitse herder of een Tsjechische wolfshond. Moeilijk te zeggen. Een aantal jaren terug dacht men wolven in de Auvergne gezien te hebben. Uiteindelijk waren dat Tsjechische wolfshonden”.

Lees meer

Dit bericht is 378 keer bekeken

wolf

Is de wolf terug in de Bazois?

Vertaald uit FR naar NL

Twee schaapskuddes in Chougny, vlakbij Aunay-en-Bazois, werden aangevallen door een dier dat een … wolf zou kunnen zijn.

Sluipt er een wolf in de Nièvre rond? De aanval op twee schaapskuddes in Chougny, vrijdag 30 december en de zondagnacht daarna, kan zijn gedaan door dit dier. Op de boerderij van Patrice en Philippe Laporte in Petit Massé zijn vier schapen gedood en drie andere gewond. “Toen ik ’s morgens naar mijn weiland ging, waren mijn dieren in paniek,” zegt Patrice Laporte. “Eén van mijn negenentwintig schapen lag dood, twee andere waren gewond.” De landbouwer is in shock en betwijfelt of het een hond is geweest. “De schapen zijn uitsluitend in de hals gebeten. Een hond doet dat niet, die bijt overal. Hier is gedood om te doden. De dieren zijn nog vrijwel intact.”
De beelden die zijn gemaakt met een beveiligingscamera door de landbouwer zijn geanalyseerd door specialisten van ‘l’Office national de la Chasse et de la Faune sauvage (ONCFS)’. De préfect van de Nièvre, Joel Mathurin, wil niets uitsluiten: “We denken voldoende bewijzen te hebben. Zeven schapen zijn aangevallen en vier werden gedood.”

 

Lees meer

Dit bericht is 112 keer bekeken