Frans nationaal recht – afwezigheid van dubbele belasting

Bron: FANF/KPMG

In het Franse recht, onder voorbehoud van enkele uitzonderingsgevallen (zie hierna onder “3. Specifieke gevallen”), is overdracht door overlijden (erfenis) als wel overdracht tussen levenden (schenking) aan belasting onderhevig.

Voor Franse belastingplichtigen zijn successierechten -in principe- verschuldigd, over het gehele vermogen van de erflater dat wordt overgedragen op het moment van overlijden.

Indien de nalatenschappen of schenkingen een internationaal karakter hebben, dat wil zeggen er is sprake van een erflater of een schenker in een land terwijl er sprake is van vermogensbestanddelen, erfgenamen of begiftigden in een ander land, kunnen situaties van dubbele belastingheffing zich voordoen indien elk betrokken land ervan uitgaat dat de erflater of schenker fiscaal in zijn land is gevestigd of indien de betrokken landen niet dezelfde kwalificatie aan de betrokken vermogensbestanddelen geven, en ieder land zich beroept op zijn recht belasting te heffen op de overdracht

… Indien de erflater of schenker woonachtig is in Frankrijk

De fiscale woonplaats is de woonplaats zoals die gedefinieerd is in artikel 4 B van de Code Général des Impôts (‘CGI’). Personen die niet onder het toepassingsgebied van dit artikel vallen worden dus beschouwd als zijnde gedomicilieerd buiten Frankrijk.

Indien de erflater of de schenker in Frankrijk zijn fiscale woonplaats heeft, zijn alle vermogensbestanddelen in of buiten Frankrijk gelegen, belastbaar in Frankrijk volgens de Franse wetgeving (Art 750 ter CGI).

Anders gezegd, de eventuele roerende en onroerende zaken die in Nederland gelegen zijn, zijn in Frankrijk aan belasting onderhevig.

De woonplaats van de begunstigde (in Frankrijk of in het buitenland) doet niet ter zake.

Deze situatie kan leiden tot een dubbele belastingheffing in het geval dat ieder van de landen -Frankrijk en Nederland- ervan uitgaat dat de erflater of schenker gedomicilieerd is in zijn land, of een verschillende opvatting hebben over de kwalificatie van de vermogensbestanddelen, en zo een belastingheffing kan opeisen op een wereldwijde basis.

Niettemin, in Frankrijk wordt de dubbele belastingheffing voorkomen aangezien in principe de in het buitenland voldane erf- of schenkingsbelasting recht geeft op een overeenkomstige belastingvermindering (‘crédit d’impôt’).

Op deze manier wordt de dubbele heffing van successie- en schenkingsrechten voorkomen door de verrekening van in het buitenland reeds voldane belastingen met de in Frankrijk verschuldigde belasting op buiten Frankrijk gelegen roerende en onroerende zaken (Art. 784 A CGI).

Laten we het geval nemen van een fiscale inwoner van Frankrijk die in Frankrijk is overleden. Deze inwoner was van tijd tot tijd in Nederland werkzaam en bezit roerende zaken in Frankrijk en in Nederland. De vraag die zich stelt is welk land gerechtigd is successierechten ten aanzien van deze zaken te heffen. Frans recht toepassend, vindt de heffing plaats op een wereldwijde basis: de roerende vermogensbestanddelen gelegen in Frankrijk maar eveneens de in Nederland aanwezige roerende zaken zijn belastbaar in Frankrijk. Indien Nederland ervan uitgaat dat de erflater eveneens fiscaal in Nederland fiscaal gevestigd is -vanwege bijvoorbeeld de uitoefening van de professionele activiteiten- dan zouden de roerende zaken zowel In Nederland en Frankrijk belastbaar zijn. Niettemin, het Franse recht toepassend, de belasting voldaan in Nederland, op grond van de in Nederland aanwezige roerende goederen, zal worden verrekend met de belasting verschuldigd in Frankrijk. Op deze manier wordt dubbele belastingheffing voorkomen.

…Indien de erflater of schenker in Nederland is gevestigd

In dit geval, met toepassing van Artikel 750 ter CGI, zijn belastbaar in Frankrijk:

  • De roerende en onroerende zaken gelegen in Frankrijk ontvangen door de begunstigde (erfgename of begiftigde) die zijn fiscale woonplaats buiten Frankrijk heeft;
  • De roerende en onroerende zaken aanwezig in of buiten Frankrijk en ontvangen door de begunstigde die zijn fiscale woonplaats heeft in Frankrijk en dit minstens 6 jaar gedurende de 10 jaar voorafgaand aan het jaar van verkrijging van de goederen.

Deze situatie kan eveneens leiden tot dubbele belastingheffing voor zover Frankrijk en Nederland zich kunnen beroepen op het recht belasting te heffen op roerend en onroerende vermogensbestanddelen op een wereldwijde basis met name in het geval dat de begunstigde meer dan 6 jaar zijn fiscale woonplaats in Frankrijk heeft.

Maar, op grond van het artikel 784 A CGI, wanneer de begunstigde zijn fiscale woonplaats in Frankrijk heeft, de in het buitenland voldane successie- en schenkingsrechten met betrekking tot buiten Frankrijk -in bijvoorbeeld Nederland- gelegen roerende en onroerende zaken kunnen verrekend worden met de in Frankrijk verschuldigde belasting.

Anders gezegd, wederom dubbele belastingheffing is voorkomen door toepassing van een verrekening met de in het buitenland reeds voldane belasting.

2. Frans verdragsrecht: afwezigheid van een Frans-Nederlands belastingverdrag

Deze regels van het Franse nationale recht zijn van toepassing onder voorbehoud van de regels voorzien in internationale verdragen waarbij Frankrijk verdragspartij is op het gebied van het voorkomen van dubbele erf- of schenkingsbelasting.

Echter op de dag van vandaag is geen enkel verdrag ter voorkoming van dubbele erf- of schenkingsbelasting tussen Frankrijk en Nederland ondertekend. 

In afwezigheid van verdragsregels, is dus het nationale Franse recht van toepassing.

Als gevolg hiervan zijn dus de hierboven behandelde Franse nationale regels de enige toepasselijke regels om dubbele belasting te voorkomen, dat wil zeggen, verrekening van in het buitenland voldane belastingen met betrekking tot buiten Frankrijk gelegen zaken.

Er moet worden opgemerkt dat de Europese regelgeving er zich er niet tegen verzet indien de nationale wetgeving van een Lidstaat niet voorziet in de verrekening van de door een erfgenaam in deze Lidstaat verschuldigde successierechten met in een andere Lidstaat reeds voldane successierechten (HvJ EG, 3e Kamer, 12 feb. 2009, Zaak C-67/08).

Het Hof van Justitie der EG heeft eveneens gepreciseerd dat de regelgeving van de Europese Unie zich niet verzet tegen de Nederlandse regelgeving die bepaalt dat een nalatenschap van een Nederlandse staatsburger die overleden is binnen 10 jaar nadat hij zijn woonplaats vanuit Nederland naar het buitenland verplaatst heeft, belast wordt alsof hij in Nederland gebleven was, terwijl profiterend van een belastingverlaging met de successierechten geheven door andere Staten (HvJ EG, 3e Kamer, 23 feb. 2006, Zaak C-512/03).

3. Specifieke bepalingen

In bepaalde gevallen voorziet de wet in uitzonderingen of in bijzondere basisstelsels op het gebied van successie- en schenkingsrechten.

Deze specifieke maatregelen worden toegekend vanwege de aard van bepaalde zaken of zijn ingegeven door de hoedanigheid van de erflater, de schenker of de begunstigde (erfgenaam of begiftigde) of hun relaties.

…. Toepasselijk op successie- en schenkingsrechten

Uitzondering voor nieuwe fiscale inwoners –

Wanneer de erflater of de schenker zijn woonplaats buiten Nederland heeft, maar de begunstigde (erfgenaam of begiftigde) zijn woonplaats in Frankrijk heeft, zijn de successie- en schenkingsrechten van toepassing op roerende en onroerende zaken gelegen zowel in Frankrijk als die gelegen in het buitenland (art. 750 ter CGI).

Echter deze regeling is slechts van toepassing indien de begunstigde zijn fiscale woonplaats in Frankrijk heeft gehad gedurende ten minste 6 jaar in de loop van de 10 jaar voorafgaand aan het jaar waarin hij de zaken ontvangen heeft.

Dit betekent dat de belastinglast die drukt op nieuwe inwoners gedurende de eerst jaren van hun verblijf, of zij die zich slechts voor korte tijd in Frankrijk vestigen, in belangrijke mate verlicht wordt. Als gevolg hiervan zijn deze nieuwe fiscale inwoners vrijgesteld van successie- en schenkingsrechten gedurende de eerste jaren van hun vestiging in Frankrijk met betrekking tot roerende en onroerende zaken gelegen zowel binnen als buiten Frankrijk, indien ontvangen van een erflater of schenker woonachtig in het buitenland.

Vrijstelling van 100 000 euros in rechte lijn…. Voor de toepasselijkheid van successie- en schenkingsrechten voorziet Art. 779, I CGI in een vrijstelling van 100 000 euro per deel voor iedere ascendent of elk kind in leven zijnd dan wel plaatsvervuld.

Anders gezegd, geen successie- of schenkingsrechten zijn verschuldigd op bedragen tot 100 000 euros indien de begunstigde een ascendent, een kind of één van zijn plaatvervullers is.

Opmerking verdient dat deze vrijstelling kan worden gecumuleerd met de vrijstelling voor giften van geldsommen (‘dons familiaux’) tot een bedrag 31 865 euros.

….Toepasselijk op schenkingsrechten

Vrijstelling tussen echtgenoten of Pacs-partners –

De schenkingen tussen echtgenoten of partners van een Pacte civil de solidarité (‘Pacs’) geven recht op een vrijstelling van 80 724 euros (Art. 790 E en 790 F CGI).

Anders gezegd, de schenking tussen echtgenoten en Pacs-partners tot een bedrag van 80 724 euros is vrijgesteld van schenkingsrechten.

NB Deze vrijstelling is niet van toepassing op samenwonenden (‘union libre’).

Partners van een civiele partnerschap die rechstgeldig in het buitenland is afgesloten, genieten eveneens van deze vrijstelling. Anders uitgedrukt, schenkingen gedaan tussen personen verbonden door een rechtsgeldig in Nederland gesloten civiele partnerschap zijn vrijgesteld van schenkingsrechten in Frankrijk met betrekking tot schenkingen tot een bedrag van 80 724 euros.

Vrijstelling van bepaalde giften binnen de familie –

Geldsommen geschonken tot een bedrag van 31 865 euros ten gunste van een kind, een kleinkind of een achterkleinkind, zijn vrijgesteld van schenkingsrechten (Art. 790 CGI).

Deze giften kunnen worden geëffectueerd door middel van een cheque, in contanten, door bankoverschrijving of door een postcheque.

Zoals hierboven reeds vermeld, deze vrijstelling kan gecumuleerd worden met de hiervoor genoemde vrijstelling van 100 000 euros in rechte lijn.

….Toepasselijk op successierechten 

Vrijstelling van nalatenschappen tussen echtgenoten of Pacs-partners – het erfdeel van de langstlevende echtgenoot of Pacs-partner is vrijgesteld van successierechten (Art. 796-0 bis CGI).

Vermelding verdient dat de administratieve doctrine erin voorziet dat de personen verbonden door een civiel partnerschap gesloten in het buitenland, en niet in strijd met de openbare orde, eveneens deze vrijstelling genieten (BOI-ENR-DMTG-10-50-30, n°40).

Anders gezegd, nalatenschappen tussen personen verbonden door een civiel partnerschap gesloten in Nederland, zijn vrijgesteld van successierechten, onder voorbehoud de openbare orde te respecteren.

34 keer bekeken

Wordt de Haut-Folin het nieuwe Alpe-d’Huez

Geslaagde 1-april grap schrikt inwoners Morvan op.

Het artikel mbt de plannen rond de Haut Folin ging als volgt:

Binnenkort starten de werkzaamheden: een verwarmde stoeltjeslift, skihellingen en een bar op grote hoogte. Als alles klaar is zijn de vakantiegangers welkom, op slechts 300 km van Parijs.

Al in 1950 werden de eerste ski-activiteiten in het hart van het regionale natuurpark de Morvan ontwikkeld. Door gebrek aan personeel en sneeuw is het aanbod uiteindelijk beperkt gebleven tot langlaufen met zes afdalingen die regelmatig door de Skimo-vereniging worden aangeboden.

Een Zwitser die in zijn jeugd vakantie vierde op de Haut-Folin

Maar in de afgelopen maanden heeft een onverwachte gebeurtenis de kaarten opnieuw geschud, en daarmee de hele toekomst van het gebied. De voorzitter van Skimo, Jean-Luc Mathieu, vertelt het verhaal: ‘Wij zijn benaderd door een Zwitser die zojuist op grote schaal heeft geïnvesteerd in de infrastructuur. We gaan de Haut-Folin naar een andere dimensie brengen. Deze investeerder, die anoniem wenst te blijven, bracht in zijn jeugd zijn vakanties door in de Morvan en voelt zich erg verbonden met de Haut-Folin. Het idee zat al een tijdje in zijn hoofd, maar de Covid heeft het versneld. Hij vond, zoals wij eigenlijk allemaal, dat de Fransen hun batterij dicht bij huis moeten kunnen opladen en dat met name de Parijzenaren de behoefte hadden om in de natuur te zijn zonder te ver van huis te zijn.’

Bingo: de Haut-Folin is het best bereikbare skioord vanuit Parijs, veel dichterbij dan zijn grote zusters in de Alpen en de Jura. Bovendien maakt de nabijheid van Dijon, Nevers en Autun het tot een ideale bestemming voor de Bourgondiërs. Het enige dat ontbrak was het geld om het skioord uit te breiden. Et voilà!

Acht skipistes, een danscafé met DJ en sneeuwkanonnen

Het geldbedrag zal niet openbaar worden gemaakt, maar het is een aanzienlijk bedrag’, verzekert Jean-Luc. ‘Hoe dan ook, de gulle gever heeft het goed gezien. Het geld zal worden gebruikt voor de bouw van een los te koppelen en verwarmde stoeltjeslift die acht afdalingen zal bedienen: drie groene, drie blauwe en twee rode’, legt de voorzitter van de Skimo-vereniging uit. ‘Het is relatief klein, maar we willen het ook graag compact houden’.

De aankomst van de stoeltjeslift zal worden geïnstalleerd op de top van de Haut-Folin, het ‘dak van de Morvan’, dat op 901 meter ligt. Het beginpunt zal op een steenworp afstand van het chalet van Préperny komen te liggen, dat al jaren lang langlaufers en andere bezoekers ontvangt. Er komt ook een kleine skilift voor kinderen met een licht hellende afdaling.

De top van Haut-Folin beschikt reeds over een helikopterlandingsplatform, zodat welgestelde vakantiegangers rechtstreeks vanuit de lucht kunnen aankomen.

Het chalet van Préperny zal ook een grote verandering ondergaan. Om een jong publiek aan te trekken zal gedurende het hele seizoen een DJ aanwezig zijn, die tot drie uur ‘s nachts dansmuziek zal verzorgen’, legt de voorzitter van Skimo uit. ‘Daarnaast is er natuurlijk eten en drinken met pannenkoeken en glühwein. We willen er een nieuw Alpe-d’Huez van maken, weg met het oubollige imago’, zegt Jean-Luc Mathieu.

Maar hoe kun je de skipistes laten functioneren met de slechte sneeuwcondities van de laatste jaren? ‘We hebben aan alles gedacht. Er zullen sneeuwkanonnen op iedere piste komen’, legt Jean-Luc Mathieu uit.

Een hotel à la Suisse... en dromen over de Olympische Winterspelen

De werkzaamheden zullen in de komende maanden starten. ‘Het doel is klaar te zijn voor de eerste sneeuwval in 2023. Maar daar houdt het project niet op: in een tweede fase, waarschijnlijk tegen 2025, wil de investeerder ook een luxehotel bouwen, à la Suisse, een beetje zoals The Shining maar dan minder angstaanjagend,’ zegt Jean-Luc Mathieu geamuseerd. Het hotel heeft al een naam: Le Grand Montarnu, genoemd naar de op één na hoogste berg in het gebied.

Maar het hoogtepunt van deze tweede fase van de werkzaamheden wordt de aanleg van een bobsleebaan die zal beginnen op de top van de Grand Montarnu. Het doel: een clientèle aantrekken die op zoek is naar spanning en ontdekkingen.

Niets is nog zeker, maar we denken natuurlijk aan de Olympische Winterspelen van 2030,’ zegt de voorzitter van Skimo. Hoewel de volgende Spelen al aan Italië zijn toegewezen, heeft het Internationaal Olympisch Comité nog geen besluit genomen over de volgende editie… Wordt vervolgd.

Aart Sierksma

Bron: Dans le Morvan, la station de ski du Haut-Folin veut devenir “la nouvelle Alpe-d’Huez” [Lisa Guyenne]

164 keer bekeken

Gezocht: bestuurslid!

Bourgondische Zaken floreert: meer abonnees en adverteerders en vooral ook meer verhalen en activiteiten. Prachtig dus om zo’n groeiende vereniging te mogen besturen, maar er valt evengoed wel eens iemand af. Jurriaan Geldermans in dit geval, want die vertrekt – dom, dom, dom – naar de Dordogne. Dus zoekt BZ een enthousiaste vervanger, om samen met de overige bestuursleden de kar verder te trekken, naar verre horizonten. Onbezoldigd uiteraard, want het draait om het plezier.

Is dat misschien iets voor jou? Stuur dan een mail naar onze secretaris Elsa Telder: bureau@bourgondischezaken.com. We zijn benieuwd!

 

 

62 keer bekeken

Couscous voor Saran

Frédéric Audureau, voorzitter van de vereniging Ainsi sois-je, ainsi sois-tu in Paray-le-Monial, kijkt terug. In 1998 werd de vereniging opgericht met als doel het Burkinese dorp Saran onder de aandacht te brengen. Ieder jaar wordt een grote couscousactie gehouden waarvan de opbrengt rechtstreeks naar Saran gaat. Dit jaar krijgt de actie een nieuw jasje.

Waarom hebt u deze vereniging opgericht?

La Salle Scolaire (Een internationaal georiënteerd samenwerkingsverband van scholen in Paray-le-Monial) wilde jongeren in staat stellen een beter inzicht te krijgen in de problemen van ontwikkelingslanden. Met het dorp Saran in Burkina Faso werd een langdurige vriendschapsrelatie aangeknoopt. Heel wat leerlingen hebben de gelegenheid gehad daarheen te gaan om te helpen met humanitaire acties. De laatste keer hebben ze meegeholpen om verzamelde brillen aan de bewoners uit te delen. Wij organiseren hier verschillende evenementen om de levensomstandigheden van de inwoners van Saran te helpen verbeteren’.

Wat zijn je resultaten?

“Dankzij de steun van talrijke plaatselijke partners hebben wij de bouw gefinancierd van een graanschuur voor gierst, een lagere school met onderkomen voor de onderwijzers, een medisch centrum, een kraamkliniek, waterputten en nog veel meer. We hebben een steentje bij kunnen dragen aan een elektriciteitscentrale in samenwerking met Electriciens sans frontières. Een groot succes voor het economische leven van het dorp was de vrouwentuin. Ze verbouwen hun groenten en verkopen die op de markt. Gezien het succes van hun productie, komen groothandelaars uit Ouagadougou (de hoofdstad) om in Saran in te kopen. Ons nieuwe plan is de installatie van waterbesparende apparatuur, zoals druppelirrigatie’.

Kunt u er heen om te helpen bij het opzetten van de projecten?

De situatie is moeilijk, sinds 2018 zijn we niet in staat geweest erheen te gaan. We worden in Saran vertegenwoordigd door de vereniging Bientama. Wanneer een project uitgevoerd kan worden volgen zij voor ons de voortgang van de werkzaamheden. Elk jaar bieden we schoolspullen aan. Ze krijgen het geld dat nodig is om ze ter plaatse te kopen. Wij helpen ook met de scholing van weeskinderen door middel van sponsoring’.

Wat zijn de doelstellingen van uw solidariteitsactie van 2022

Na het succes van 2021 vernieuwen we op 2 april onze afhaalcouscous-operatie. Deze koninklijke couscous met kip, merguez en lamsvlees, bereid door de chef-kok van de school, gaat vergezeld van een stuk appeltaart. Dit jaar steunen we ook het weeshuis van de Heilige Familie in Bethlehem. Tijdens een bezoek met studenten werden we geraakt door het immense werk van deze zusters. Wij hebben er ook mee ingestemd om 2 euro per maaltijd te reserveren voor de Oekraïense vluchtelingen.

Aart Sierksma

Bron: Le couscous solidaire pour Saran reconduit cette année

19 keer bekeken

Landbouwers en de gevolgen van de crisis in Oekraïne

De boeren in de Yonne, of het nu graanboeren of veetelers zijn, krijgen als eerste te maken met de oorlog in Oekraïne. ‘En dit is niet voor het eerst. We gaan van crisis naar crisis’, zegt Timothée Schaller die in januari 2019 in Préhy is gaan boeren. Zijn eerste zomer werd gekenmerkt door droogte, en het jaar daarop door het begin van de pandemie. ‘Milieu, covid en nu dus de oorlog in Oekraïne. We volgen de ontwikkelingen op de voet, net als iedereen maar voor onze sector kan het grote gevolgen hebben als het conflict tussen Oekraïne en Rusland in een stroomversnelling komt.’

Prijzen rijzen de pan uit

De prijzen exploderen en de aanvoer van grondstoffen wordt steeds moeilijker. De stijging van stookolie bijvoorbeeld. Twee dagen na het begin van de oorlog hebben we 3.000 liter gekocht, omdat ik bang was voor een totaal tekort. Tijdens de gezondheidscrisis stond de markt ook al sterk onder druk. In juni heb ik een zaaimachine besteld, die is vorige week pas geleverd. En wat dacht je van de prijs van organische mest. Die ging van €400 naar €700 per ton. Voeg daarbij de klimatologische risico’s van 2021, de voorjaarsvorst op onze wijngaard van 7ha en een gehalveerde productie.’

Er zijn veel gevechten te leveren… Het sleutelwoord is anticiperen, voorraden aanleggen. Wij verbouwen onze producten, op de ongeveer honderd hectare die we hebben, op biologische wijze. Onze prijzen worden niet geïndexeerd aan de wereldprijzen’ , legt Timothée Schaller uit.

Damien Renoux, een graanboer in het noorden van het departement, produceert daarentegen op conventionele wijze en snapt helemaal niks meer van de prijzen. ‘Op één dag kunnen de prijzen totaal verschillend zijn. Zelfs in een paar uur kunnen de prijzen met tientallen euro’s per ton variëren en dat betekent dan enkele tienduizenden euro’s aan het eind van de keten voor de boer.’

Op de boerderijen hebben we bijna geen voorraden meer, alles was al min of meer verkocht’, verklaart de graanboer, die onlangs tot voorzitter van de Union des productions végétales de l’Yonne (UPVY) is verkozen. ‘Het blijft een speculatieve markt. Als er op 15 juni hagel valt, en we de oogst als verloren moeten beschouwen … We kunnen ons niet te veel vastleggen op de komende oogsten. Aan de andere kant hebben we te maken met een stijging van de kosten, daar kunnen we wel zeker van zijn. Daarbovenop komt het stikstof verhaal. Voor dit jaar is het geregeld. Maar voor volgend jaar? We weten het niet. Er zijn nog zoveel vragen zonder antwoorden.’

De aanpassingen die wij in de loop van enkele jaren hebben moeten doorvoeren, zullen nu sneller moeten’, reageert Jean-Louis Riotte, voorzitter van de unie van Charolais-fokkers in de Yonne. Ik maak me vooral zorgen over morgen, overmorgen. Hoe gaan we onze dieren voeden? Hoe gaat het fokprogramma eruitzien? De crisis in Oekraïne versnelt alles. Naast de ingewikkelde problemen in verband met de klimaatverandering, stelt de kweker uit Angely ook de kwestie van de bevoorrading en de risico’s van tekorten aan de orde. ‘We moeten ons gezond verstand weer gaan gebruiken om de lokale economie levend te houden en we moeten proberen iedereen erbij te betrekken.’

Aart Sierksma

Bron: Les agriculteurs icaunais face aux conséquences de la crise en Ukraine: ‘Je suis surtout inquiet pour demain’ [Caroline Girard]

59 keer bekeken

Een spookdorp

De gemeente Saint-Aubin-des-Chaumes bestaat eigenlijk helemaal niet. De naam van het dorp is alleen maar van toepassing op de kerk. De inwoners wonen in twee gehuchten, Charancy en Chalvron.

Geschiedenisverhalen vertellen dat de Duitsers op het hoogtepunt van de Tweede Wereldoorlog het dorp Saint-Aubin-les-Chaumes nooit hebben gevonden. En daar is dus een goede reden voor: het hele dorp bestaat niet. Hoewel het wel een postcode heeft, is het onmogelijk een weg te vinden die je naar dit dorp brengt. Het enige dat je kunt vinden zijn de borden van Charancy en Chalvron, waar de zesenzestig inwoners wonen.

De kerk draagt de officiële naam

De naam van het dorp geldt alleen voor de kerk, die als enige de officiële naam van de gemeente draagt. Het is gelegen op de top van de heuvel Saint-Aubin. ‘Wij vinden het ook verrassend, tegenstrijdig zelfs, maar zo is het nu eenmaal,’ verklaart burgemeester Etienne Bera, die in Charancy woont.

De tweeënzestig inwoners zijn min of meer gelijkmatig verdeeld. We hebben echter gemerkt dat er de laatste jaren een paar meer in Charancy wonen. Het feit dat zij niet in een dorp, maar in gehuchten wonen, houdt de bewoners niet echt bezig hoor. We zijn eraan gewend, dat is alles,’ bevestigt Jacques Semarcelle, eerste wethouder, die in Chalvron woont. Hij heeft zich vaak over deze situatie gebogen, wat op zijn zachtst gezegd voor nog meer verbazing zorgde. ‘Ik heb stukje bij beetje antwoorden op mijn vragen gevonden. Lang geleden, lang voordat Chalvron en Charancy twee fusiegemeenten vormden, was Chalvron bijvoorbeeld verbonden aan Bazoches.

Rivaliteit

Ondanks dat het dorp op papier niet bestaat, zijn er toch straatnamen en huisnummers. ‘En die hebben we al zo’n tien jaar,’ vervolgt Étienne Bera. ‘Twee jaar geleden, toen we bezig waren met restauratiewerkzaamheden aan de kerk, zeiden we tegen elkaar dat dit toch wel een eigenaardige situatie is. We hebben een dorpskerk, gelegen op een groot stuk grond dat ook nog eens de naam van het dorp draagt.

Ondanks deze merkwaardige situatie, kunnen de inwoners van beide gehuchten goed met elkaar overweg en zijn de activiteiten goed over de beide gehuchten verdeeld. De zagerij van William Testa staat in Chalvron, er is een gîte in Charancy en het gemeentehuis staat in Charancy. ‘Nee, er is geen rivaliteit tussen de twee gehuchten,’ aldus de burgemeester en de wethouder.

Jacques Semarcelle vertelt vervolgens dat hij ooit in een oud kadaster de naam Saint-Aubin-les-Chaumes heeft gevonden, nog voordat de gemeente zo heette. ‘Maar dat verandert niets aan de huidige situatie,’ legt hij uit. ‘We leven al een lange tijd zo. En dat gaat heel goed zo’.

Guy Carlier en Alain de Chalvron

De komiek Guy Carlier bezit al heel lang een huis in het centrum van het gehucht Chalvron. ‘Het is in feite een familiehuis dat hij heeft behouden,’ zegt de burgemeester. ‘Het was van zijn grootmoeder. Hij komt hier zo vaak als hij kan, afhankelijk van zijn agenda. Ik heb hem verschillende keren aan de telefoon gehad. Hij was hier nog voor een paar dagen tijdens de kerstvakantie. Nu speelt hij zijn nieuwe show, maar zodra hij de kans krijgt, komt hij weer. Hij kent natuurlijk de bijzonderheden van het dorp.

 

Dan hebben we nog Alain de Chalvron. De voormalige verslaggever, die jarenlang vaste correspondent voor France 2 in de Verenigde Staten was, is naar een van de twee gehuchten genoemd. ‘Ik weet dat er familierelaties bestaan, maar ver weg. En ik weet ook dat hij hier ooit is langsgekomen,’ merkt Étienne Bera op.

Aart Sierksma

Bron: Saint-Aubin-des-Chaumes, le village fantôme [Pierre Brérard]

46 keer bekeken

Contributie 2022

Beste abonnees van BZ,

Gisteren heeft u een mail van ons ontvangen met daarin het verzoek om de contributie voor 2022 te betalen. Het abonnementsgeld voor 2022 is:

30,- voor leden die het blad in Nederland of Frankrijk ontvangen.

35,- voor leden die het blad in België ontvangen.

U kunt betalen door te klikken op deze link: https://www.bourgondischezaken.com/verlengen-abonnement/ Log in met uw inlognaam en password en kies voor: betalen via o.m. Ideal, Paypal en creditcard.

Of het bedrag overmaken op

Credit Agricole CENTRE-EST in Autun
IBAN: FR76 1780 6002 5004 1446 5553 805 / BIC AGRIFRPP878
t.n.v. Assoc. Bourgondische Zaken

O.v.v. Uw ID-nummer en de naam waar het abonnement op vermeld staat.

Dit ID nummer staat bovenaan de brief en is nieuw en erg belangrijk voor het goed kunnen verwerken van uw betaling. De Credit Agricole laat namelijk maar een deel van uw naam zien, maar door het vermelden van dit ID nummer kunnen we toch achterhalen wie er heeft betaald.

Betaalt u svp op tijd, dat scheelt ons veel werk! Alvast hartelijk dank!! Alleen dankzij trouwe lezers zoals u kunnen wij dit mooie blad blijven maken.

Met vriendelijke groet,

Bourgondische Zaken

 

 

 

21 keer bekeken

Speurhonden

Het komt steeds vaker voor dat er ergens in een drinkwaterleiding onder de grond een lek zit. Vooral wanneer ze oud en heel erg lang zijn, zoals in de Brionnais. Om deze lekken beter te kunnen opsporen, heeft Veolia een beroep gedaan op speurhonden, die speciaal zijn getraind om waterlekken te vinden. Een verrassende aanpak.

De maatschappij Veolia Eau dat het drinkwaternet in dit deel van de Brionnais beheert, maakt gebruik van verschillende honden die omgeschoold zijn voor dit soort nieuwe zoekacties.

Aan de rand van een weggetje, op een heuvel tegenover het dorp Semur-en-Brionnais, begint Nina haar zoektocht. Ze rent zo hard weg dat haar baasje er achteraan moet hollen. Nina is een vier jaar oude Duitse herder, getraind door militairen en gespecialiseerd in menselijk onderzoek. Plotseling stopt ze en snuffelt ze druk in het rond, haar neus net boven de grond. Geen slachtoffers of drugs hier, maar ongetwijfeld een ondergronds waterlek. Nina is getraind op chloorlucht en ontdekt hierdoor snel als er iets niet pluis is.

Getraind om chloorlucht te vinden

We trainen de honden nu om chloorlucht te vinden. Drinkwater wordt met chloor behandeld, ook al is het chloorgehalte in Frankrijk vrij laag,’ legt Nina’s eigenaar, François Bourdeau, uit. Hij is gepensioneerd als hondentrainer in het leger en werkt nu in de civiele sector in het kader van een omscholingsprogramma. ‘We zijn nog in een leerfase. Voor de honden is het ook nieuw om opgeleid te worden in een uitgestrekt landelijk gebied met weiden of bossen. Het is interessant te zien hoe de honden reageren in deze omgevingen, waar ze afgeleid kunnen worden door totaal andere omstandigheden. Hiervoor werden Nina, Kyrie en Nanky getraind in Montpellier, Marseille en Aix-en-Provence.

Training

Voor Nina was een oefening uitgezet met een namaak lek. Veolia heeft een klein lek laten ontstaan om er zeker van te zijn dat de hond de juiste plek kan vinden. Voor Kyrie, een elf maanden oude Duitse herder, is een zoektocht op touw gezet naar een echt lek. Zijn bazin Nathalie Delon, die zich ook heeft omgeschoold vanuit het leger tot civiele trainster, laat hem aan een beetje water snuffelen.

Onmiddellijk laat de hond zich meeslepen en gaat er vandoor. Honderd meter verder gaat hij door een heg, voordat hij doodstil tot stilstand komt en bij een struik gaat liggen. Hier krijgt de hond een welverdiende beloning voor zijn vondst. ‘We zullen nagaan of hij gelijk heeft,’ zegt Jérôme Soupe, de sectorverantwoordelijke van Veolia. Hij is erg tevreden en laat er niet veel twijfel over bestaan: ‘Gisteren waren dezelfde honden in staat een lek op te sporen in een reële situatie in Saint-Denis-de-Cabanne (42). We konden het ter plekke repareren. Fantastisch. Een nieuwe aanpak, nog ongekend in Frankrijk.’

Aart Sierksma

Bron: Des chiens de recherche pour dénicher des fuites d’eau [Charlotte Rebet]

46 keer bekeken

Kernenergie

We zijn een dag in Dampierre-en-Burly, een gemeente die rijk is geworden sinds de installatie van een kerncentrale in 1980. De bewoners kunnen hun geluk niet op: Een nieuw zwembad, bioscoop, dokterspraktijk… Terwijl de nucleaire kwestie een hoofdthema is tijdens de presidentiële campagne, praten de bewoners het liefst over de begintijd toen de centrale werd gebouwd.

Wij zijn een zeer rijke gemeente, duidelijker kan ik het niet zeggen’, schept Serge Mercadié, de burgemeester van Dampierre-en-Burly, op, hoewel hij niet het opschepperige type lijkt. Dampierre, een dorpje in de Loiret, op 45 minuten van Orléans. Met zijn 17e -eeuws kasteel, zijn vijvers, zijn bossen en zijn verspreid liggende boerderijtjes… aan de voet van de kerncentrale. Verborgen in de dichte mist van deze ijzige januari, worden de vier 160 meter hoge torens al decennia lang gezien als een zegen voor de gemeente.

De burgemeester die hier 68 jaar geleden is geboren, heeft de veranderingen stukje bij beetje van dichtbij meegemaakt.

Mijn ouders runden een café-restaurant toen de kerncentrale werd gebouwd, net voor 1980… Ze zorgden voor 200 maaltijden per dag! Er waren elke morgen 100 mensen op het dorpsplein, die een baan kregen bij de centrale, en dat duurde zeker een paar jaar. Dampierre telde toen 850 inwoners. Op dit moment zijn dat er 1.500, met een begroting van een stad van 15.000 inwoners. We praten hier over drie miljoen euro aan investeringen dit jaar, tien keer meer dan een naburige gemeente van vergelijkbare grootte’.

Om te zien hoe de kerncentrale CNPE (Centre Nucléaire de Production d’Électricité), zoals die hier officieel heet, zijn gemeente een boost heeft gegeven, neemt de volksvertegenwoordiger ons mee op een rondleiding langs de installaties die gebouwd zijn ‘dankzij het geld van de EDF’. ‘ Elk jaar draagt EDF bijna 70 miljoen euro af aan lokale belastingen in de hele regio, waarvan 400.000 euro per jaar naar Dampierre vloeit’.

Zijn armen zwaaien in het rond: ‘Er is een praktijk met een arts, drie fysiotherapeuten, een chiropodist, een osteopaat en binnenkort een kinderarts. Verbazingwekkend, in een regio die bekend staat als de grootste medische woestijn van Frankrijk.’

Hij hervat zijn wandeling: ‘Daar is het stadion, het skatepark… Iets hogerop het zwembad. Ons dorpshuis heeft een bioscoopzaal met 200 zitplaatsen. En in de afgelopen vijf jaar heeft Dampierre er vijf winkels bij gekregen: Een kringloopwinkel, een wasserette, een schoonheidssalon, een trimsalon en een textielwinkel. Dit alles trekt veel jonge gezinnen aan. Honderdnegentig kinderen gaan hier naar school en krijgen een schoolmaaltijd voor slechts 1 euro.’

Serge Mercadié, die zijn geluk niet op kan, praat bijna verontschuldigend. Deze krachtcentrale die het hele gebied van energie voorziet kan in zijn ogen geen fout doen. ‘Zelfs de waterdamp die uit de torens ontsnapt blijft niet boven ons dorp hangen maar trekt richting de naburige gemeenten, waar je de wolken kunt zien hangen! Maar ook zij hebben niks te klagen. De CNPE zorgt voor veel banen ook buiten de grenzen van Dampierre.

Werk voor 9.100 mensen

Het onderzoeksbureau Insee heeft berekend dat 9.100 mensen een baan hebben gevonden die afhangt van de vier kerncentrales in dit gebied, die tot de oudste van Frankrijk behoren en 6% van de elektriciteit van het land leveren.

De dreiging van sluiting van twee ervan zorgde in de omgeving voor veel onrust. In juni 2021 is een begin gemaakt met een ‘grote opknapbeurt’ om sluiting nog een tijdje uit te stellen. Ook deze hersteloperatie, waarbij honderden extra werknemers zijn betrokken, brengt weer geld in het laatje bij de plaatselijke ondernemers. Om nog maar te zwijgen van de overnachtingen.

Wij halen hier 70% van onze lunchklanten vandaan’, zegt Aurélie, de bakker, die twee jaar geleden met enige tegenzin kwam, maar nu dolblij is. ‘We hebben een welgestelde klantenkring, die niet op hun uitgaven letten’. Dat geldt ook voor de bar-tabac Le Relais waar 75% van de clientèle nauw of op afstand verbonden is met de kerncentrale.

De winkeliers zijn niet bepaald bezig met de komende presidentsverkiezingen, terwijl die wel over het lot van hun levensonderhoud kunnen beslissen. ‘Ik volg dit van een afstand,’ lacht Arnaud Strobel, de eigenaar van het Relais, terwijl hij tegen een tafel leunt. ‘Het is niet echt een onderwerp van gesprek hier’. En als ze de fabriek sluiten? ‘Dan duurt het nog tientallen jaren om de centrale te ontmantelen, dus we hebben nog wel even werk. Minstens vijftien tot twintig jaar’, voorspelt de chef van de supermarkt, die zich geen zorgen maakt.

Het risico van een nucleaire ramp is hier ook geen onderwerp van gesprek. ‘EDF verscherpt steeds opnieuw de veiligheidsvoorschriften, zoals na Fukushima,” betoogt de burgemeester. ‘Maar zelfs na die ramp in Japan leidde dat hier niet tot nieuwe inzichten. We hebben allemaal de centrale bezocht en zijn gerustgesteld. En vergeet niet dat bijna iedereen hier wel wel een familielid heeft die daar werkt.’

Kaarslicht

En de inwoners, kunnen zij nog rustig slapen na Fukushima of Tsjernobyl? ‘Als de boel ontploft, zijn wij de eersten die hier wegvluchten’, lacht Martine, die al dertig jaar in haar huis aan de voet van de koeltorens in het gehucht Biauche woont. ‘Als we ze sluiten, wat moeten we dan? Gaan we dan weer terug naar kaarslicht?’

Afval

Maar er zijn ook andere geluiden. ‘We hebben het er hier gewoon niet over de gevaren, we steken onze kop in het zand,’ zegt Serge Mercadié. Ons egoïsme heeft de overhand. Wanneer er voorlichtingsbijeenkomsten zijn, komen er zo’n twintig mensen op af van wie een derde volksvertegenwoordiger is.’

Het nucleaire afval is natuurlijk wel een probleem’, zegt Clément, 30, die bij RTE werkt. ‘Maar ik heb vertrouwen in de manier waarop in Frankrijk met nucleaire veiligheid wordt omgegaan.’

Logischerwijs maakt Françoise Pouzet, voorzitster van Sortir du nucléaire Berry-Giennois-Puisay, zich meer zorgen. ‘Sommige bewoners, die 70/80 jaar oud zijn, vallen ons soms aan, omdat ze van de hel in de hemel zijn beland. Vroeger was hier niets en nu hebben we allerlei prachtige voorzieningen, zeggen ze. Voor hen zijn er alleen maar voordelen. Maar het zijn de toekomstige generaties die de rekening moeten betalen voor het afval, zolang er geen ongelukken gebeuren.’

Wat stellen de presidentskandidaten voor

Stoppen, vertragen of verhogen van de energieproductie via kernenergie? De voorstellen van de belangrijkste presidentskandidaten:

De bijna-kandidaat Emmanuel Macron (LREM) wil het aandeel van kernenergie in de elektriciteitsproductie terugbrengen tot 50% (70% nu) tegen 2035. Maar hij wil enkele tientallen miljarden in de sector investeren met de bouw van kleine reactoren.

Zijn concurrente ter rechterzijde, Valérie Pécresse (LR), is voorstander van kernenergie en stelt voor de levensduur van reactoren te verlengen tot 60 jaar (40 nu), en zes nieuwe reactoren te bouwen.

Marine Le Pen (RN) wil ook zes EPR’s bouwen en wil de centrale van Fesseinheim heropenen als zij wordt verkozen. Zij had afgelopen najaar om een moratorium op de ontmanteling gevraagd, zodat zij er volgend voorjaar op terug kon komen.

Éric Zemmour van zijn kant stelt voor veertien nieuwe reactoren te bouwen en ook de levensduur van de oudste tot 60 jaar te verlengen.

Nicolas Dupont-Aignan (DLF) is voorstander van elektriciteitscentrales van de toekomstige generatie.

De kandidaat voor EE-LV, Yannick Jadot, stelt voor om tegen 2035 tien reactoren (van de 56) te sluiten.

De socialiste Anne Hidalgo wil van kernenergie af, maar niet voor 2050, en weigert nieuwe centrales te bouwen.

Jean-Luc Mélenchon (LFI) is een felle tegenstander. Hij wil vóór 2040-45 uit de kernenergie stappen door over te schakelen op windenergie, maar vooral op getijdenenergie, om tegen 2050 100% hernieuwbare energie te bereiken.

Christiane Taubira is gematigder, zij wil het aandeel van kernenergie verminderen en stelt een referendum over dit onderwerp voor.

De communist Fabien Roussel wil nieuwe elektriciteitscentrales bouwen en EDF en ENGIE nationaliseren om een groot openbaar energiecentrum op te richten dat de prijzen kan bepalen.

56 keer bekeken

Maak kennis met de beeldhouwer Henk Slomp

De Nederlandse beeldhouwer Henk Slomp, geboren in 1955 in Groningen, woont sinds bijna twee jaar in Lormes in de Morvan, in een voormalige bank. Hier presenteert hij zijn bijzondere sculpturen die variëren van monumentaal (poorten, trappen) tot minuscuul. Hij heeft ook net een Bed en Breakfast geopend om kunstenaars te ontvangen, die workshops bij hem kunnen volgen.

Waarom heeft een internationaal bekende kunstenaar voor Lormes gekozen?

Ik kwam al lang in Frankrijk en ik had vrienden in de buurt van Vauclaix wonen. Ik was al een tijdje op zoek naar een huis waar voldoende ruimte is voor meerdere vormen van kunst en bij toeval vond ik deze fantastische plek in Lormes. Deze voormalige bank heeft heel veel kamers, hoekjes en tuintjes met een unieke sfeer. Ik hield de kluiskamer intact om enkele van mijn werken tentoon te stellen. Bezoekers zijn altijd een beetje gespannen als ze hier binnenkomen, dat is best grappig…

Ik woon hier nu al een tijdje, maar ga nog wel regelmatig terug naar Nederland, waar ik vroeger met andere kunstenaars een oude fabriek deelde, die is omgebouwd tot ateliers en tentoonstellingsruimten. Sinds enkele jaren is er in Lormes, wat betreft kunst, iets bijzonders gaande. Veel artiesten verhuizen hierheen. Een klein vonkje in het begin is nu een groot vuur aan het worden!

Hoe bent u beeldhouwer geworden?

Op latere leeftijd… Ik was management trainer van beroep, maar ik heb altijd van kunst gehouden. Ik begon met metaal te werken toen ik 40 was, daarna met glas… Ik hou ervan materialen te combineren, verschillende werelden samen te brengen, zoals met mijn vriend Peter Hiemstra, die keramist is, met wie ik deze ‘caravans’ vol personages en voorwerpen maak. Ik heb het virus doorgegeven aan mijn zoon, ook een beeldhouwer… Ik geef mijn werk ook graag door, vandaar het idee om een Bed en Breakfast erbij te beginnen met workshops. Ik vind het leuk om te zien wat jonge kunstenaars doen. Voor mij moet kunst niet op een voetstuk worden geplaatst, het moet voor iedereen toegankelijk zijn en ik zou in de toekomst graag met kinderen werken.

Krijgt u veel bezoekers uit Lormes of de regio?

Ja, mensen zijn heel nieuwsgierig en aarzelen niet om te komen kijken, om vragen te stellen… Ik vind dat leuk, praten met mensen en nu ik goed Frans spreek is het ook een stuk makkelijker. Ik voel me goed geïntegreerd, het leven is hier echt aangenaam. Wij zijn bezig om een boekje over alle galeries in Lormes samen te stellen en ik kijk nu al weer uit naar de open huis workshops die in augustus voor het tweede jaar zullen plaatsvinden.

Aart Sierksma

Bron: À la rencontre du sculpteur Henk Slomp, installé dans une ancienne banque à Lormes

267 keer bekeken