Berichten

Waarom geven we elkaar lelietjes-van-dalen op 1 mei

Heb je je ooit afgevraagd waar de traditie op de Dag van de Arbeid vandaan komt? In Frankrijk is 1 mei een vrije en doorbetaalde dag sinds 1947, maar de traditie van het lelietje-van-dalen is veel ouder. De geschiedenis van de kleine klokjesbloem gaat terug tot de Renaissance en Karel IX. Ook in de Oudheid, van de godin Flora bij de Romeinen tot Ostara bij de Germanen, bestonden er al bloemenfeesten ter ere van de lente.

Van de Renaissance tot het Vichy-regime

In de Renaissance was het gebruikelijk om op 1 mei een bloeiende tak aan elkaar te geven. Toen de koning in 1560 een bezoek bracht aan de Dauphiné kreeg hij een takje lelietjes-van-dalen. Het jaar daarop zou hij de bloem met klokjes zelf zijn gaan uitdelen aan de dames van zijn hof.

Maar het lelietje-van-dalen is niet altijd geassocieerd geweest met 1 mei: tijdens de Revolutie bijvoorbeeld werd het gekoppeld aan 7 Floréal (26 april), de dag van de republiek. (Floréal was de achtste maand van de Franse republikeinse kalender. De naam betekent: bloemmaand). Op de Dag van de Arbeid gaven de mensen elkaar toen een rode roos.

Witte lelietjes-van-dalen of rode rozen

Het lelietje-van-dalen kwam aan het eind van de 19e eeuw weer in de mode, dankzij de populaire zanger Felix Mayol, die altijd een takje van het lelietje-van-dalen op zijn jasje droeg, maar ook dankzij een feest dat op 1 mei 1900 door de grote Parijse couturiers werd georganiseerd en waarbij de dames een bosje lelietjes-van-dalen in hun handen kregen. Maar de rode roos bleef het lelietje-van-dalen op 1 mei verdringen tot 1941.

Onder maarschalk Pétain werd het lelietje-van-dalen opnieuw geïntroduceerd op 1 mei en in verband gebracht met het ‘feest van arbeid en sociale harmonie’ van het Vichy-regime. (Vichy-Frankrijk is de gebruikelijke benaming voor Frankrijk onder het autoritaire bewind van maarschalk Philippe Pétain tijdens de Tweede Wereldoorlog. Onder dat Vichyregime heette Frankrijk officieel État Français en zetelde de regering in de stad Vichy. Het Vichyregime duurde van 10 juli 1940 tot 20 augustus 1944. Gedurende die tijd collaboreerde het regime in steeds sterkere mate met Duitsland).

Volgens Pétain deed de rode roos te veel denken aan het communisme. De witte bloem bleef sindsdien geassocieerd met de Dag van de Arbeid tot de dag van vandaag.

Aart Sierksma

Bron: Pourquoi offre-t-on du muguet le 1er mai ? [Myriam Lebret]

277 keer bekeken

De olieslagerij van Leblanc uit 1840

Geroosterde koolzaadolie, hazelnootolie, walnootolie, pistacheolie, pruimenpitolie. Bij Huilerie Leblanc in Iguerande worden veel soorten olie geproduceerd. En een paar meter verderop staat hun winkel waar het altijd druk is. Mensen komen van ver om hier hun speciale olie in te slaan.

Het is bijna niet mogelijk om de Huilerie Jean Leblanc et fils in Iguerande te missen. Ten eerste, omdat dit dorp in de Brionnais (een streek in het zuiden van de Bourgogne) klein is. Maar meer nog omdat de heerlijke geur, die vrijkomt bij de fabricage en vooral het roosteren van de grondstof vóór het persen, de hele buurt lekker laat ruiken. Op de dag dat wij de olieslagerij bezoeken is het de hazelnoot die je neusgaten prikkelt en je hongerig maakt.

En dat is dus al zo sinds het einde van de 19e eeuw. De Huilerie Leblanc is de laatste in de Saône-et-Loire en een van de weinige in de Bourgogne die zo’n groot assortiment aan producten aanbiedt.

Een 19e -eeuwse molensteen

We maken een tiental verschillende oliën met af en toe iets nieuws, maar de oliën die het best werken zijn de walnoot- en hazelnootolie’, zegt Jean-Charles Leblanc, die met zijn broer de vierde generatie vertegenwoordigt die deze productie in stand houdt. Het fabricageproces is in al die jaren geen steek veranderd; bovendien dateert de stenen molensteen die de grondstof vermaalt uit de 19e eeuw. Het duurt tussen de 15 en 30 minuten om de ideale maling te bereiken. Om hazelnootolie te maken, wordt de gemalen pulp vervolgens in een pan gedaan om te koken. Michel, de productieleider, weet precies wanneer de bereiding klaar is. De geur en de kleur zijn voor hem bepalend. Het geroosterde mengsel gaat vervolgens zonder af te koelen door de hydraulische pers die dateert uit de jaren vijftig. Het duurt maar een paar seconden om de kostbare olie in een emmer te zien stromen. Daarna gaat hij een paar dagen in een roestvrijstalen tank om te decanteren voordat hij wordt gebotteld. ‘Er is ongeveer 500 kilo hazelnoten nodig om 250 liter olie te maken,’ zegt Jean-Charles Leblanc.

De productie stopt nooit

We stoppen nooit met de productie, zelfs tijdens de lockdown zijn we doorgegaan,’ zegt hij. ‘Want ook al is de export met de Covid sterk teruggevallen, de Amerikaanse en Japanse restauranthouders blijven vragen. Zij zijn heel erg op onze oliën gesteld. Daarnaast hebben we onze Franse clientèle die graag in onze winkel komt en dat is ook in deze tijd niet veranderd. En tot slot wordt er steeds vaker online besteld. Het is mijn leven, zoals het het leven was van mijn moeder die de winkel 55 jaar lang runde tot ze vorig jaar op 88-jarige leeftijd overleed.’

De herinnering aan de oude dame is nog steeds zichtbaar in de winkel. Jacques en Denise, die nu in Dompierre-les-Ormes wonen en al meer dan 30 jaar klant zijn van de olieslagerij, herinneren zich haar vriendelijkheid en vooral haar snelheid in hoofdrekenen. ‘Wij gebruiken druivenpitolie, koolzaadolie, sesamolie en op dit moment zijn we er helemaal door’, vertrouwt Jacques ons toe terwijl zijn vrouw Denise een klein flesje pakt. ‘Ik doe altijd een scheutje amandelolie in mijn walnotentaart en een beetje pistacheolie op verse kaas. Heerlijk!’ Haar heldere ogen spreken boekdelen!

Tot slot nog een advies van Jean-Michel Leblanc: ‘Als je olie een goed jaar wilt bewaren, zet hem dan in de koelkast.’

Aart Sierksma

Bron: L’huilerie Leblanc régale les palais les plus fins depuis 1840 [Meriem Souissi]

398 keer bekeken

Reizen naar en door Frankrijk

[bron: Lotgenoten]

Reizen in Frankrijk, in Europa en buiten de Europese Unie.

Volgens de website van de regering is interregionaal reizen in Frankrijk na maandag 5 april verboden, behalve om dwingende of beroepsredenen: dit weekend zal er zekere mate van tolerantie zijn voor Fransen die in een andere regio het paasweekeinde willen doorbrengen. Fransen in het buitenland kunnen terugkeren.

Reizen in de Europese Unie: reizen naar Europese landen is mogelijk op voorwaarde dat hun grenzen openstaan voor Fransen en dat u een dwingende of professionele reden kunt aantonen, alsmede een negatieve PCR-test die minder dan 72 uur oud is.
Deze maatregel is niet van toepassing op grensbewoners (die binnen een straal van 30 km van hun woning wonen).

Voor binnenkomst in Frankrijk op het Franse grondgebied vanuit een land in de Europese ruimte is een negatieve uitslag vereist van een biologische test voor virologische screening “RT-PCR COVID” die minder dan 72 uur voor vertrek is gedateerd. Deze verplichting geldt voor alle wijzen van reizen (aankomst over de weg, per spoor, door de lucht of over zee).

Alle reizigers ouder dan elf jaar, moeten dus het resultaat van een virologische screeningtest “RT-PCR COVID” van minder dan 72 uur voor vertrek overleggen (vertrek van de eerste vlucht in geval van een aansluitende reis) Bovendien een verklaring op erewoord waaruit blijkt dat :
– dat hij/zij geen symptomen heeft van een Covid-19 infectie,
– dat hij/zij er niet van op de hoogte is in de veertien dagen vóór de reis in contact te zijn geweest met een bevestigd geval van Covid-19,
– voor reizigers die ouder zijn dan elf jaar, dat hij ermee instemt dat bij zijn aankomst op het nationale grondgebied een virologische screeningtest of een biologisch onderzoek op de opsporing van SARS-CoV-2 wordt uitgevoerd.

Om naar een land buiten Europa te gaan: sinds 31 januari 2021 om 0.00 uur moet voor elke reis naar/van een land buiten de Europese ruimte een dwingende reden worden opgegeven. De indicatieve lijst kan worden gedownload van de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het bestaan van de dwingende reden moet vóór het vertrek in Frankrijk worden geverifieerd. In geval van een valse verklaring of een ongeldige reden zal de toegang tot het vliegtuig worden geweigerd.

Wat zijn de dwingende redenen om te reizen?
-Overlijden van een familielid in de rechte lijn van een broer of zus
-Bezoek aan een persoon van wie de prognose vitaal is, voor familieleden in rechte lijn; Vereiste documenten: overlijdensakte of akte, medisch attest waaruit de toestand van de persoon van wie de prognose vitaal is, blijkt
-Gezagsrecht over de kinderen door de ouder met ouderlijk gezag of waarvan het gezagsrecht bij rechterlijke beslissing is erkend Vereiste documenten: rechterlijke beslissing en bewijs van verblijfplaats
– Dagvaarding door een gerechtelijke of administratieve autoriteit Vereiste documenten: dagvaarding door de administratieve of gerechtelijke autoriteit
– Juridische of economische onmogelijkheid om op het grondgebied te blijven waar de betrokkene zich bevindt / uitvoering van een uitzettingsbevel Vereiste documenten: verlopen verblijfsvergunning, kennisgeving van ontslag, enz.
– Studenten bij de aanvang, de hervatting of het einde van een studie Vereist document: Door de instelling afgegeven schoolcertificaat
–Terugkeer naar het hoofdverblijf wanneer de reis vóór 31 januari 2021 is aangevangen.

Lijst van dwingende professionele redenen:
– Dienstreizen die essentieel zijn voor de uitoefening van een economische activiteit, die een aanwezigheid ter plaatse vereisen die niet kan worden uitgesteld en waarvan het uitstel of de annulering kennelijk onevenredige gevolgen zou hebben of onmogelijk zou zijn (met inbegrip van beroepsvervoerders); Vereiste documenten: getuigschrift van de werkgever, beroepskaart voor bemanningen van internationaal goederenvervoer, internationaal personenvervoer, internationaal zeevervoer
– Beroepsbeoefenaar uit de gezondheidszorg die betrokken is bij de bestrijding van Covid 19 of die deelneemt aan samenwerkingsacties van groot belang op het gebied van de gezondheidszorg; Vereist document: beroepskaart
– Eenmalige dienstreizen in verband met de uitoefening van het openbaar gezag (met inbegrip van diplomatieke dienstreizen) die niet kunnen worden uitgesteld of opgeschort. Vereiste documenten: beroepskaart, dienstopdracht
– Professionele topsporters voor deelname aan door het ministerie van Sport gevalideerde bijeenkomsten Vereiste documenten: beroepskaart, door de organisator in samenwerking met het ministerie van Sport afgegeven attest

Lijst van dwingende gezondheidsredenen
– Belangrijk medisch noodgeval (voor de persoon zelf en voor een begeleider indien zijn aanwezigheid onontbeerlijk is) Vereiste documenten: medisch attest, bewijs van geplande ziekenhuisopname, enz…

1Reizen in Frankrijk: waar kunt u heen en hoe?
Voortaan gelden in alle departementen van Frankrijk beperkende maatregelen, naast de avondklok (19.00-06.00 uur) die in heel Frankrijk geldt. Ten minste tot 2 mei zijn interregionale reizen verboden, behalve om dwingende persoonlijke of beroepsredenen. In ieder geval raadt de regering sterk aan om onnodige reizen te beperken.

Reizen in Europa: naar welke landen kunt u gaan?
Er zijn geen beperkingen, om Frankrijk te verlaten voor een land in de Europese Unie. De regering heeft een website opgezet om in real time de opening van de grenzen van de lidstaten van de Europese Unie en hun toegangsvoorwaarden te kunnen volgen. Desondanks heeft de regering geadviseerd niet te vertrekken.

Europese landen met een isolatieperiode bij aankomst: Portugal (14 dagen quarantaine),Ierland (14 dagen quarantaine),Verenigd Koninkrijk (quarantaine van 10 dagen),Nederland (quarantaine van 10 dagen),Duitsland (quarantaine van 10 dagen voor risicogebieden),Italië (quarantaine van 5 dagen),Oostenrijk (quarantaine van 10 dagen)

Europese landen gesloten voor reizigers uit Frankrijk: België, Cyprus, Hongarije, Finland, Denemarken, Tsjechische Republiek, Rusland, Noorwegen

Wat zijn de voorwaarden voor vliegreizen?
Antigeentests (die een resultaat in minder dan 30 minuten mogelijk maken) worden in Franse luchthavens ingezet. Ze worden voor 100% vergoed door de ziekteverzekering, vereisen geen voorschrift en zijn met name bedoeld voor asymptomatische reizigers die uit gebieden komen waar de infectie actief circuleert. Stofmaskers (voor het grote publiek) zijn niet toegestaan aan boord van vliegtuigen of op luchthavens. Een regeringsdecreet (decreet 2020-860 van 11 juli) beveelt alleen het dragen van chirurgische maskers aan, en dus wegwerpmaskers. Dit zijn de sanitaire maatregelen die momenteel van kracht zijn op de luchthavens: het dragen van maskers is verplicht; er is bewegwijzering aangebracht om ervoor te zorgen dat fysieke afstand in acht wordt genomen; er zijn automatische dispensers van hydro-alcoholische gel geïnstalleerd; de desinfectie- en reinigingsprocedures zijn versterkt met een virucidaal product en er is een aanpassing van de veiligheidscontroleprocedures ingevoerd om fysiek contact te beperken. Online inchecken voor aankomst op de luchthaven wordt aanbevolen en passagiers wordt aangeraden zo licht mogelijk te reizen. Het verdient de voorkeur hun instapkaart op hun smartphone te tonen. De belastingvrije verkoop aan boord van vliegtuigen is beperkt.
Antigeentests, die sinds oktober in Frankrijk zijn toegestaan, worden op luchthavens ingezet.

Reizen met de trein: het dragen van een masker, fysieke afstand…
Om met de trein te mogen reizen, moet elke gebruiker ouder dan 11 jaar de sanitaire voorschriften naleven, zowel in het station als aan boord van de trein: Houd een fysieke afstand van ten minste 2 meter van elkaar. In de wachtzones, onder de hoofdschermen van de treinen, voor de zelfbedieningsterminals, op de roltrappen en op de perrons zijn grondmarkeringen aangebracht.
Het dragen van een masker is verplicht op stations en in treinen. Maskers zijn te koop in automaten en winkels in de stations. “Bij de ingang van de grote stations wordt door de politie en de Sûreté ferroviaire een controle uitgevoerd om na te gaan of de verplichting om een masker te dragen in de stations en op de treinen wordt nageleefd. Het niet dragen van een masker wordt bestraft met een boete van 135 euro. Het personeel dat tijdens uw reis aanwezig is, is uitgerust met maskers om ervoor te zorgen dat iedereen beschermd is”, aldus de SNCF op haar website.
Koop uw tickets bij voorkeur on line (website en applicatie oui.sncf, applicatie SNCF Assistant) om wachten in stations en mogelijke vervuiling te voorkomen.

Kunnen we een trein nemen na 7 uur ‘s avonds? Ja, maar alleen voor een reis die onder een van de uitzonderingsgronden valt (werk, medische afspraak, dringende familieredenen, kinderverzorging, reizen of begeleiding van een gehandicapte, …). Als uw trein na 19.00 uur op de plaats van bestemming aankomt, geldt het vervoersbewijs als bewijs.

[bron: Lotgenoten]

500 keer bekeken

Muzikanten zweven tussen hoop en vrees

Terwijl de cultuurwereld hopeloos stilligt, weet de artiestenwereld nog steeds niet wanneer zij weer aan het werk zullen kunnen. Een moeilijke situatie om mee te leven. Vooral in tijden van Covid. Meer dan vier maanden lang hebben muzikanten en technici hun ongeduld nauwelijks kunnen verbergen.

Eindeloos in stilte afwachten’, zegt Matthieu Dumont, een muzikant uit Saint-Yan. ‘In de culturele wereld is werkelijk alles tot stilstand gekomen,’ zegt de 24-jarige bassist. ‘We weten niet waar het heen gaat, het begint nu echt heet onder onze voeten te worden. Veel mensen zullen hun status verliezen en zijn ondertussen al op zoek naar iets anders. De meesten kunnen er gewoon niet meer tegen, we willen gewoon ons werk kunnen doen en weer aan de slag.’

Gevoel van onrechtvaardigheid

Philippe Tomasz en Henri Laporte, bandmaatjes van de groep Burn Out, mogen volgens de richtlijnen niet meer samen repeteren en over concerten fantaseren ze al helemaal niet meer, dat is slechts geschiedenis. Een situatie die als een diep onrecht wordt ervaren. ‘Mensen mogen dicht opeengepakt staan in de metro of op een perron, dat is allemaal geen probleem, maar voor een podium…’ zegt Philippe Tomasz. ‘We weten ondertussen echt wel wat dit virus doet’, vervolgt Matthieu Dumont. ‘We hebben nu zelfs vaccins. Wij zouden heel goed concerten kunnen organiseren in alle veiligheid, met maskers, met één zitplaats voor twee stoelen bijvoorbeeld… Er is toch geen reden meer om de hele cultuurwereld op slot te houden, nu toch niet meer? Vooral ook omdat het een grote invloed heeft op het moreel van de mensen.’

Een status op het spel

Hun huidige obsessie: concertdata vinden voor de zomer. Een gecompliceerdere missie dan het lijkt. ‘Op dit moment hebben we er maar vier gepland, terwijl we er normaal gesproken zo’n twintig doen in juni, juli en augustus. Maar de organisatoren weten niet hoe het zal gaan, dus willen ze niets plannen en zich niet vastleggen. De regering heeft het principe van een blanco jaar goedgekeurd, waardoor de rechten automatisch worden verlengd, maar werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst zullen tussen nu en eind augustus nog zo’n 40 optredens moeten vinden om hun status te behouden. Matthieu Dumont bijvoorbeeld, komt nog 20 dagen tekort. Dit is toch bijna niet te doen in deze situatie?’

Dankzij privélessen die hij geeft, slaagt hij er toch in het beter te doen dan veel andere muzikanten. Maar zelfs daarmee redt hij het niet. ‘De avondklok maakt het er niet gemakkelijker op en heeft grote invloed op wat ik doe. Ik kan daardoor niet heel veel leerlingen ontvangen. En lesgeven via zoom werkt gewoon niet zo goed. Bij  muziek maken is contact erg belangrijk.’

Terwijl de cultuurwereld deze donderdag in de grote steden van Frankrijk zijn ongenoegen liet blijken, hoopt de muzikant zo snel mogelijk terug te vinden wat hij zo heeft mist: het publiek en het podium. ‘Op een gegeven moment moeten we er uit en weer voor publiek kunnen spelen.’

Aart Sierksma

Bron: Les intermittents dans l’attente, le flou et la crainte [Emmanuel Daligand]

323 keer bekeken

Eiken voor de Notre-Dame in Parijs

In Lichères-sur-Yonne, op de grens van de Morvan en de Puisaye, is een ploeg bosarbeiders op dinsdag 9 maart 2021 begonnen met het kappen van verschillende eiken die bestemd zijn voor de wederopbouw van de Notre-Dame de Paris. In de Yonne hebben verschillende boseigenaren, zoals de familie Chastellux, een deel van hun familiegeschiedenis geschonken.

Het gezoem van kettingzagen is vanaf de weg te horen. Op enkele tientallen meters van het asfalt dat het bos van Champornot doorkruist, kun je alleen op het gehoor raden wat er daarboven gebeurt.

‘Ik denk dat we onze grootvader blij zouden maken met deze actie.’ In de ogen van zijn broer zoekt en vindt Philippe de Chastellux goedkeuring. ‘Hij deed dit zijn hele leven. Als hij niet in het bos was, zat hij achter zijn bureau, elk perceel één voor één na te schilderen met waterverf.’

Eén voor één stappen Vincent, Thomas en Alain de auto uit. Het is nog geen negen uur op deze dinsdagmorgen in Lichères-sur-Yonne, maar de ploeg bosarbeiders heeft de rust in het bos al beëindigd. ‘Ik heb gisteren alle bomen hier stuk voor stuk gecontroleerd, volgens een zeer nauwkeurig bestek,’ legt Victor Steenwinckel uit.

Dertig bomen uit de Yonne

In de zakken van de adjunct-directeur van de bosbouwcoöperatie Unisylva, die verantwoordelijk is voor de sector Bourgogne-Berry, zitten twee blikken zuurstokroze verf. ND – 10. Twee letters voor Notre-Dame en een nummer. Op iedere boom die gekapt gaat worden verschijnt een nummer. ‘Op dit perceel halen we er dertien neer. In totaal zullen er dertig via de bosbouwcoöperatie uit de Yonne worden gehaald. Samen met ongeveer 300 andere eiken zullen deze bomen naar Parijs worden vervoerd. Al heel snel, een paar dagen na de brand in de kathedraal zeiden we tegen elkaar dat we ons als bosbouwsector absoluut moesten mobiliseren’, herinnert Hugues de Chastellux, die ook voorzitter van de unie van boseigenaren in de Yonne is. De operatie, die wordt georganiseerd door de nationale brancheorganisatie France Bois Forêt, moet de eiken opleveren die nodig zijn voor het herstel van het geraamte en de torenspits van de kathedraal.

‘En natuurlijk is het een geschenk,’ bevestigt Philippe de Chastellux. ‘De gevoelswaarde kunnen we niet zo goed inschatten, maar de financiële waarde ligt tussen de €150 en €200 per m³,’ schat Victor Steenwinckel. ‘We hadden een opa die gepassioneerd was door bosbouw en dan is dit wat we vandaag de dag kunnen schenken dankzij zijn inzet: prachtige bomen’, zegt Hugues de Chastellux met trots. ‘Rechte, gezonde bomen waar ze in de zagerij stukken hout uit kunnen zagen van duizelingwekkende afmetingen.’

Dit is het leven van een bos.

Boem. Een nieuwe boom valt. ‘Wij spreken liever niet van bomen kappen, maar van oogsten’, aldus de kleinzoon van de boswachter. ‘Zie je dat licht daar? Als je een boom eruit haalt, zorgt dat ervoor dat de volgende kan groeien. Dat is het leven van een bos, zegt de broer. ‘Er is geen sprake van een bos leeghalen. Er omheen staan nog genoeg eiken om de stand in leven te houden. Het is een cyclus,’ voegt de Unisylva-vertegenwoordiger eraan toe.

Meestal heeft hij slechts een vaag idee wat er met de bomen gebeurt die weggehaald worden van de percelen van particuliere eigenaars die hij beheert: Meubels, bouw… ‘Hier weten we precies wat het doel is. En dan te bedenken dat wij een bescheiden bijdrage leveren….. Ik vind het niet slecht.’ Aan de voet van de eik n°10 kijkt Vincent Duaux omhoog. Hij staat liever met z’n beide benen op de grond, dus is het Thomas Vautrin, de eekhoorn van het team, die op het punt staat naar boven te klimmen om een deel van de boom te snoeien zodat die veilig kan vallen.

‘De Notre Dame wordt vast weer een mooie kathedraal’. Hij grapt over het hardnekkige cliché van de ‘man met een geruit hemd diep in het bos’ dat aan het beroep kleeft. Hij is niettemin enthousiast over zijn deelname aan dit grootse project: ‘We zijn apetrots dat wij hier een bijdrage aan mogen leveren. We zouden graag eens gaan kijken bij de werkzaamheden in Parijs.

Niet ver weg, wachten de machines die de bomen uit het bos gaan trekken. Het laatste onderdeel van deze klus, voordat de bomen naar de zagerij worden vervoerd. ‘Onze opa wist precies wat hij deed. Er zijn genoeg bomen die over een goede honderd jaar geoogst kunnen worden. Wij hopen dat onze kleinkinderen nog steeds dit bos zullen beheren. En dat zij aan de voet van de Notre-Dame zullen kunnen zeggen dat zij, net als tientallen andere boseigenaren, hebben bijgedragen aan de herbouw van deze schitterende kathedraal.’

Aart Sierksma

Bron: Des propriétaires forestiers de l’Yonne donnent des chênes pour Notre-Dame de Paris : “elle va être belle notre charpente” [Caroline Girard]

437 keer bekeken

De Dionne-bron in Tonnerre

De verdere verkenning van de Dionne-bron in Tonnerre wordt bemoeilijkt door een onbekend natuurverschijnsel. Duiker Pierre-Eric Deseigne merkte afgelopen herfst tijdens een oefening dat er ergens een verstopping is, die de toegang naar beneden blokkeert. ‘Er is ongeveer drie kubieke meter rots verschoven en in het toegangspad gestort.’

De Dionne-bron is een karstbron, ook wel een resurgentie of vauclusebron genoemd. Een bron waar een rivier na een ondergrondse loop weer aan de oppervlakte komt. Dit fenomeen komt vooral voor in kalksteengebieden. Met de term karst worden alle verschijnselen bedoeld die te maken hebben met de oplossing van kalksteen in water. Het water verdwijnt eerst in de grond via kleine openingen (karstpijpen) of via dwijngaten (pertes) om via één of meer ondergrondse wegen terug aan de oppervlakte te komen. Meestal zal slechts een deel van de rivier ondergronds gaan stromen en blijft de bovengrondse loop eveneens bestaan. Soms komen daarbij de bovengrondse en ondergrondse loop na de resurgentie weer bij elkaar, zoals bij de Lesse in de Ardennen. In andere gevallen verdwijnt de bovengrondse loop volledig en blijft alleen een droge vallei over.

We kunnen er niet meer doorheen

Eind september 2020 ontdekte Pierre-Eric Deseigne het. ‘Het was tijdens mijn laatste duik,’ zegt hij. ‘Ik was ter plekke met een TF1-team als onderdeel van een reportage voor de televisie. Ik had niet meer gedoken sinds november 2019. Het is waarschijnlijk gebeurd in de zomer, tijdens die lange periode van droogte. Het moet wel een soort aardverschuiving zijn geweest, een lawine van stenen, onmogelijk om daar nog door te kunnen’, vat de duiker samen. ‘De doorgang bevindt zich op een diepte van ongeveer 30 meter, terwijl we hiervoor al eens tot 79 meter zijn gekomen. De opening was zo’n 60 cm en is nu teruggebracht tot 5 cm. Dit wonderbaarlijke natuurverschijnsel is lang geleden ontdekt.’

Er moeten duiken worden georganiseerd om het gebied met de hand te ontruimen. Pierre-Eric Deseigne is van plan om eens per maand een soort estafette duik te organiseren. Ondanks deze onvoorziene gebeurtenis blijft hij, zoals gewoonlijk, optimistisch. ‘Het is natuurlijk een enorme opgave en zal de nodige tijd duren, maar naar mijn mening is het geen probleem. Ik heb trouwens alle tijd van de wereld! Het zal de exploratie van verdere dieptes vertragen en veel werk vergen, maar het gaat ons lukken. De komende duiken zullen we volledig aan het opruimen wijden. We gaan het samen doen.’

Vergunning

Na verschillende dodelijke ongelukken werd het duiken in de Dionne-bron 22 jaar geleden verboden. In 2018 heeft de voormalige burgemeester van Tonnerre, Dominique Aguilar, dit verbod opgeheven en Pierre-Eric Deseigne toestemming gegeven om de exploratie voort te zetten. Ook de nieuwe burgemeester Cédric Clech, die in mei 2020 gekozen is, heeft zijn toestemming gegeven. ‘Het is een kans voor onze gemeente. La Fosse Dionne is één van de bekendste lavoirs in de Bourgogne met bovendien een mysterieuze bron in de diepte’, legt de burgemeester uit.

Aart Sierksma

Bron: L’exploration de la Fosse Dionne à Tonnerre freinée par un phénomène inattendu [Marc Charasson]

373 keer bekeken

Terre de Jeux 2024

Nevers en Moulins-Engilbert behoren tot de 259 nieuwe gemeenten en samenwerkingsorganen in Frankrijk die het label “Terre de Jeux” hebben gekregen, waarmee zij sportdelegaties zouden kunnen ontvangen ter voorbereiding op de Olympische Spelen van Parijs.

Dit label betekent nog niet dat het voor Nevers en Moulins-Engilbert al zeker is dat ze de delegaties voor de Olympische Spelen in Parijs in 2024 zullen verwelkomen. Ze zijn er nog niet. Het label Terre de Jeux 2024 is wel een mooie eerste stap voor beide gemeenten.

Wat betekent dit label concreet

In de eerste plaats mogen de gemeenten met dit label het beeldmerk van de Olympische Spelen gebruiken voor hun organisatie van evenementen ter bevordering van sport. Maar ze mogen ook de Olympische Spelen op een groot scherm in de open lucht uitzenden.

Bovendien kunnen de gelabelde gemeenten ook aanspraak maken op een voorbereidingscentrum, d.w.z. sportdelegaties die zich komen voorbereiden op een wedstrijd.

De stad Nevers had al een tijd geleden de wens geuit om tijdens de preolympische voorbereidingsperiodes Olympische sportploegen te mogen ontvangen. ‘We hopen enkele sportdelegaties te mogen verwelkomen, we beschikken in Nevers over voldoende aantrekkelijke faciliteiten: het rugbystadion van de Pré-Fleuri, de tafeltenniszaal van Fouvielle-Birocheau en la Botte de Nevers, de schermzaal. Aan de andere kant is het Canal Latéral à la Loire, dat voor een tijdje was gepland om roei- of kanoteams te herbergen, niet gekozen. De verplaatsing van de pleziervaart zou te veel problemen opleveren. Het wachten is nu op de definitieve toewijzing’, zegt Yannick Chartier, locoburgemeester met sport in zijn portefeuille. ‘We hebben een aantal bijzondere locaties achter de hand,’ voegt burgemeester Denis Thuriot toe.

Moulins-Engilbert had zich vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen aangemeld. De nieuwe gemeenteraad is erg blij met de verkregen aanwijzing. De wethouder van sport is druk bezig om alle acties en activiteiten in detail te beschrijven. Binnenkort komt hij hiermee naar buiten.

Paris2024

Zeventien departementen voegen zich bij de TerredeJeux2024 familie. De organisatie Paris2024 zet zich in om ‘de energie van de Spelen ten goede te laten komen aan alle Franse provincies en hun inwoners.’

Aart Sierksma

Bron: Nevers et Moulins-Engilbert ont obtenu le label “Terre de Jeux 2024” [Jean-Mathias Joly]

492 keer bekeken

Een buitengewone tuin

Vorige week zondag kwamen een twintigtal mensen een permacultuur en een agrobosbouwtuin bezoeken in de buurt van het Château de Fougerette, onder leiding van Michel Postma en zijn partner Sina Jeep. Michel en Sina informeerden de gasten uitgebreid over de ontstaansgeschiedenis van het project.

De Buitengewone Tuin, de titel van een beroemd lied van Charles Trenet, vat de kenmerken van het perceel Wh?ch Garden mooi samen. Het ligt in het gehucht Fougerette in Étang-sur-Arroux. In dit groene paradijs midden in de natuur groeien allerlei planten in permacultuur en agrobosbouw. ‘Ik kende het kasteel al toen de eigenaar me op een dag vertelde dat hij een permacultuurtuin wilde’, legt Michel uit. Hij studeerde landbouwkunde aan de universiteit en werkte daarna op verschillende plekken in Nederland en elders in Europa. ‘Net voordat ik hier kwam, heb ik vier jaar in de Vogezen gewerkt, waar ik deze vorm van landbouw heb beoefend.’

Drie jaar

Samen met zijn vriendin en zijn vriend, Arjan During, zette hij een tuinbouwproject op in permacultuur en agrobosbouw op een perceel van één hectare in de buurt van het Château de Fougerette. ‘Dat was drie jaar geleden. Ons doel was om producten te leveren aan de bewoners in deze streek en om de keuken te kunnen bevoorraden tijdens de evenementen die hier worden georganiseerd’, vervolgt Michel Postma. Nu verkopen we ook manden met groenten ter plaatse en in een winkel in Luzy (58). Met de producten die we hier niet kwijt raken bevoorraden we ook nog een speciaalzaak in Autun en als er dan nog producten overblijven, maken we ze in. De tuin staat onder toezicht van de vereniging fou-de-fougerette die ook het kasteel en alle evenementen rond het kasteel beheert. Om gunstige groeicondities te creëren, hebben we bomen en struiken in de buurt van de verschillende tuinen geplant. Dit heet agrobosbouw’, legt de gids uit. ‘In de praktijk zorgen de bomen voor schaduw op de andere plantages, waardoor de grond koel blijft. Wanneer vervolgens de bomen worden gesnoeid, sterven de wortels, die bij die gesnoeide takken horen, af en dat levert weer zeer interessante voedingsstoffen op voor de andere planten. De grond hier is nogal zuur. Je moet veel compost toevoegen anders droogt de grond heel snel uit’, zegt Michel. ‘Je moet dus mulchen of de bodem bedekken. Maar in perioden van droogte, zoals nu, ontkomen we er niet aan om water te geven.’ Deze teeltmethoden werpen duidelijk hun vruchten af en daarbij komt dat deze tuin ook nog eens een lust voor het oog is en al je zintuigen op scherp zet.

Opmerking:

Lieu-dit Fougerette, 71 190 Étang-sur-Arroux.

Open op woensdag en zaterdag, van 9 tot 11 uur en van 16 tot 18 uur of op afspraak door te bellen naar 07.81.51.05.81.

Aart Sierksma

Bron: Wh?ch Garden, le jardin extraordinaire [Guy Lhenry]

840 keer bekeken

Ontdek Auxerre vanuit een elektrisch bootje

Vanaf mei is het mogelijk om een elektrisch bootje te huren in Auxerre, maar het heeft aardig lang geduurd voordat de gang er een beetje in kwam.

Ze varen al 20 jaar op de Yonne en het canal du Nivernais. Kleine elektrische bootjes, beheerd door het toeristenbureau en vervolgens door het Maison du vélo. Ze zijn een onderdeel geworden van het zomerlandschap.

Een ongewone manier om Auxerre te ontdekken al moet je er wel even de tijd voor nemen: de topsnelheid is 9 km/u. ‘We zagen een bootje varen toen we op de kade stonden en zeiden tegen elkaar: dat willen wij ook’, legt een familie uit het departement de Ain uit voordat ze aan boord gingen. ‘Dit is een mooie kans om ons een dagje met de hele familie te vermaken en dan ook nog zonder moe te worden.’

Boten aan de kade

Het seizoen, dat tot eind september loopt, is een speciaal seizoen geworden voor de beheerders van deze vloot. Door de Covid-crisis en de lockdown zijn de boten lange tijd aangemeerd gebleven.

We zijn dit jaar pas op 11 mei gestart’, legt Jean-Philippe Duret, een van de leden van het Maison du vélo-team, uit. Maar op dat moment waren er geen klanten: de kades en het Parc de l’Arbre sec aan de Yonne waren gesloten. In juni begonnen de activiteiten heel geleidelijk op gang te komen en vanaf half juli liep het weer zoals van ouds. Ik denk dat we tot eind september open blijven. Hopelijk hebben we volgend jaar een normaal seizoen en hoeven we niet te verdwijnen.’

Maison du vélo d’Epinal © JF Hamard

Of het nu gaat om het verhuren van boten of om de hoofdactiviteit, namelijk het verhuren van fietsen, het seizoen is pas in juli op stoom geraakt. ‘In deze branche is het zo dat hoe meer boten er varen, hoe meer ze gezien worden, hoe meer ze gevraagd worden’, vat Jean-Philippe Duret samen. ‘We konden op een gegeven moment de vraag zelfs niet meer aan. We adviseerden de mensen om vooraf te reserveren. Niet gemakkelijk natuurlijk in zo’n periode na de lockdown, waarin we alles uit de kast wilden halen. We hadden er dagen tussen zitten dat er wel dertig blauwe bootjes uitvoeren.’

 

Stad of platteland

Hoe komt het dat dit zo’n succes is geworden? ‘Het is een leuke manier om met de familie een dagje door te brengen. Kinderen kunnen het roer overnemen en een stukje varen. En je hebt de mogelijkheid om Auxerre eens van een heel andere kant te bekijken, zo van het water. Het is ook nog eens een prachtige stad. En wat het extra leuk maakt is dat je van de stad via het stadion en de Auxerre-expo ook naar het achterland kunt varen. Twee gezichten en twee totaal verschillende sferen van Auxerre en haar omgeving.’

Aart Sierksma

Bron: Auxerre se découvre autrement grâce aux petits bateaux électriques [Marc Charasson]

 

391 keer bekeken

De heksen van Chéu

Het verleden van het kleine dorp Chéu, in de Florentinois, heeft iets huiveringwekkends. Dertien eeuwen lang werd de gemeente ervan beschuldigd het hol van de duivel te zijn en door heksen te worden bevolkt.

Op het eerste gezicht lijkt het niet logisch. Het dorp Chéu ligt er vredig bij. Ver weg van het angstaanjagende verleden.

Er doen veel verhalen de ronde. Ze worden van generatie op generatie verteld: Koeien die gek worden, langdurig raadselachtig geschreeuw in de nacht, jonge vrouwen die letterlijk bezeten zijn, schapen die met elkaar vechten, kinderen die op mysterieuze wijze sterven… Tussen de 6e en 19e eeuw was Chéu het toneel van een echte heksenjacht die duurde tot 1829. In dat jaar werd het dorp verwoest en ‘gezuiverd’ door een enorme brand. Bijna tweehonderd jaar later hangt de schaduw van de legende nog steeds over het dorp.

Er is echter niets dat ons doet herinneren aan die woelige tijden. Geen monument, niets. Alleen in het archief van de gemeente en in de bibliotheek van Saint-Florentin kun je wat documenten vinden over deze heksenverhalen.

De reputatie van Chéu was zo rampzalig dat zowel de kerk als het Parlement van Parijs gealarmeerd werd. Om het kwaad te bestrijden werden vanaf 1691 allerlei maatregelen getroffen: kruisbeelden plaatsen, dode kraaien aan deuren hangen en zelfs brandstapels oprichten om vrouwen te doden die heksen zouden zijn. Ook de ‘koud water beproeving’ (het proces bij de rivier) werd in ere hersteld. Iedereen die verdacht werd van hekserij werd in het water gegooid: als het lichaam zonk, werd het door God ontvangen en was hij of zij dus onschuldig. Als het lichaam bleef drijven was dat het bewijs dat de verdachte schuldig was. Maar veel inwoners van Chéu wisten hoe ze moesten zwemmen en wisten om deze manier te ontkomen. De autoriteiten verklaarden dit als een truc van de duivel.

Montesquieu meldt dat de meeste van de van hekserij beschuldigde vrouwen oud, kwetsbaar en zelfs skeletachtig waren, omdat ze in de marge van de samenleving leefden. Ze hadden daarom de neiging om te blijven drijven. Deze test werd al toegepast in Mesopotamië, waar ze dit ‘het oordeel van de rivier’ noemden.

Een radicalere aanpak

Vanaf dat moment koos de overheid voor een andere aanpak. De verdachte werd nu vastgebonden voordat hij in het water werd gegooid. Deze aanpak had meer resultaat: ofwel hij verdronk, wat een teken was dat hij een goed christen was en een herinnering aan God. Of hij zou naar boven komen, wat betekende dat hij door God werd afgewezen en dus schuldig was. De verdachte werd daarna opgehangen en verbrand. Er wordt geschat dat in Chéu tientallen mannen, vrouwen en kinderen op deze manier zijn gedood.

Het was nogal vreselijk, maar het was meer uit onwetendheid dan uit boosheid. Chéu was een naar binnen gekeerd dorp. Als iemand vandaag de dag koorts heeft, neemt men aan dat hij ziek is. Vroeger werd je dan al snel als heks beschouwd. Ik ben er niet trots op, maar dat is onze geschiedenis. Het komt regelmatig voor dat mensen willen weten wat er hier vroeger speelde. Ik vertel deze legende dan met plezier en besluit mijn verhaal altijd met de zin: En in 1829 werd ons dorp gezuiverd,’ aldus burgemeester Maurice Henriot.

Dit legendarische verhaal zou mettertijd paradoxaal genoeg een echte toeristische trekpleister voor Chéu kunnen worden. De heksen hebben waarschijnlijk hun laatste woord nog niet gezegd…

Sinds 2009 wordt elk laatste weekend van september de heksendag georganiseerd. Het zal dit jaar niet plaatsvinden, vanwege de gezondheidscrisis.

Aart Sierksma

Bron: L’ombre des sorcières de Chéu [Nicolas Ruiz]

454 keer bekeken